Versnelde veroudering door chemotherapie ontrafelen

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

​Gepubliceerd op 1 april 2019

Ondanks dat antikankerbehandeling levensreddend kan zijn, kleven er ook nadelen aan, zoals een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en een nieuwe tumor. Versnelde veroudering lijkt hier een rol in te spelen. Hoe zit dat?

Doel van dit onderzoek

Met dit onderzoek willen de onderzoekers bestuderen hoe late effecten van chemotherapie optreden bij ex-zaadbalkankerpatiënten.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Dit onderzoek is nodig omdat kankeroverlevers op een later moment in hun leven nadelige effecten van de antikankerbehandeling kunnen ervaren, zoals het vroegtijdig optreden van hart- en vaatziekten of een nieuwe kanker. Deze effecten passen bij vervroegde veroudering.

Het is nog onbekend hoe de antikankerbehandeling precies zorgt voor vervroegde veroudering en wie risico loopt. Een mogelijk mechanisme is cellulaire veroudering, oftewel senescence. Dit betekent dat de ontwikkeling van de cel (celcyclus) stopt in reactie op stress en schade. Deze cellen scheiden dan stofjes uit die voor een ontstekingsreactie zorgen.

In het laboratorium is aangetoond dat deze ‘verouderde’ cellen meer voorkomen na chemotherapie, cisplatin, als behandeling tegen zaadbalkanker. Door die toename van verouderde cellen zou het kunnen dat meer ontstekingsbevorderende stoffen vrijkomen wat weer leidt tot bijvoorbeeld aderverkalking op relatief jonge leeftijd.

De onderzoekers van dit project denken dat deze verouderde cellen een belangrijke rol spelen bij de late effecten van een cisplatin-behandeling tegen zaadbalkanker.

Wat levert dit onderzoek op?

Uit dit onderzoek zal moeten blijken welke rol vervroegde veroudering speelt bij het optreden van late effecten van chemotherapie. Kennis hierover kan helpen om deze late gevolgen te voorkomen door bijvoorbeeld preventief onderzoek naar beginnende hart- en vaatziekten te doen, en deze zo nodig te behandelen.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Om dit onderzoek uit te voeren zullen de onderzoekers kijken naar tekenen van vervroegde veroudering en verouderingsziekten in patiënten bij wie in het verleden cisplatin gegeven is tegen zaadbalkanker en zaadbalkankerpatiënten die op het punt staan om hiermee te starten. Deze patiënten zullen langere tijd gevolgd worden.

Tot slot zullen de onderzoekers kijken of zij hun onderzoeksresultaten ook terugzien bij patiënten die een beweegprogramma volgen na de chemotherapie.