Ontwikkeling van breed inzetbare immunotherapie

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

​Publicatiedatum 8 maart 2019

Immunotherapie is veelbelovend, maar ook nog omslachtig en duur. Vaak is de behandeling namelijk zó gericht op het individu, dat die niet ook aan een andere patiënt kan worden gegeven. In dit project wordt bekeken of het mogelijk is om een ‘kopieerbare’ immunotherapie te ontwikkelen.

Doel van dit onderzoek

Het ontwikkelen van een immuuntherapie die direct beschikbaar is voor meerdere patiënten.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Immunotherapie behandelt niet de tumor, maar het afweersysteem van de patiënt. Met als doel de afweer te trainen om kankercellen te herkennen én te vernietigen. 

Er zijn verschillende manieren om dat te doen en er worden al diverse immunotherapieën toegepast in de praktijk. Een groot nadeel van veel van deze methoden is dat ze veel geld en tijd kosten, voornamelijk omdat elke behandeling heel specifiek op de patiënt is gericht. Bijvoorbeeld een therapie waarbij afweercellen uit het bloed worden gehaald, in het laboratorium worden getraind tegen de kanker van die patiënt, en worden teruggegeven aan de patiënt. Daar kan dan alleen die patiënt mee worden behandeld, maar geen andere patiënten. Dus voor de volgende patiënt begint het hele proces weer van voor af aan.

De onderzoekers willen in dit onderzoek een methode (door)ontwikkelen die niet individu-specifiek is, maar gericht kan worden tegen de kenmerken van verschillende mensen met verschillende typen kanker.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

In eerder onderzoek van deze onderzoeksgroep, is aangetoond dat het mogelijk is om stamcellen te maken uit afweercellen (T-cellen). Deze stamcellen kunnen zich vervolgens in het laboratorium oneindig vermenigvuldigen en aangepast worden, zodat ze gericht zijn tegen kankercellen. Er wordt dan een soort antenne op de cellen gezet, die ervoor zorgt dat de afweercel kankercellen herkent en doodt. 

In dit vervolgonderzoek wordt met de nieuwste DNA-technieken verder gewerkt aan deze antennes. Bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat ze alleen kankercellen herkennen, en dus gezonde cellen met rust laten. En om ervoor te zorgen dat de stamcellen op hun beurt niet door het afweersysteem worden aangevallen, om afstoting te voorkomen. 

Deze aanpassingen zijn belangrijk om deze veelbelovende behandeling daadwerkelijk te kunnen vertalen in toepassingen voor de patiënt.

Wat levert dit onderzoek op?

In dit onderzoek wordt een veelbelovende methode voor ‘algemene immunotherapie’ verder verbeterd en verfijnd, om de stap naar de eerste patiëntenstudies te kunnen maken. Als deze opzet slaagt, is het wellicht in de toekomst mogelijk om goedkoop en snel effectieve immunotherapie aan patiënten te leveren, zonder dat die eerst nog op het individu afgestemd moet worden.