Lange termijneffecten van bestraling bij prostaatkanker

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

​Gepubliceerd op 13 februari 2019

Door behandeling van prostaatkanker kunnen na verloop van tijd nieuwe tumoren ontstaan. Welke wijze van behandelen is het veiligst?

Doel van dit onderzoek

In kaart brengen wat de risico’s zijn van moderne bestralings-methoden versus oudere methoden en andere behandelingen.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Ongeveer een kwart van de patiënten met prostaatkanker wordt daarvoor uitwendig bestraald. Een belangrijk nadeel daarvan is dat ook omringend gezond weefsel beschadigd wordt. Zo’n 15-20 jaar geleden werd een methode ontwikkeld om de stralingsdosis wat meerte spreiden. Bij dat spreiden komt er dan minder straling terecht op de organen vlakbij de prostaat, maar wel wat meer straling bij organen die verder weg liggen.

Het is nodig om goed in kaart te brengen of deze wijze van bestralen op lange termijn risico’s met zich meebrengt. Van bestraling is bekend dat het jaren later het risico op nieuwe tumoren met zich mee kan brengen. Nu deze ‘nieuwe’ methode met minder dosis, maar wel op meer weefsel, zo’n 15-20 jaar oud is, is de tijd rijp om te onderzoeken wat de risico’s op lange termijnbijwerkingen zijn.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

De onderzoekers gaan het risico op nieuwe tumoren in kaart brengen, en vergelijken daarbij de nieuwe bestralingstechnieken zowel met de oude technieken als met andere behandelopties, zoals een operatie. Om dat te onderzoeken hebben ze de beschikking over gegevens van de Nederlandse Kanker Registratie in de periode 1989-2013, waaruit blijkt of prostaatkankerpatiënten later nieuwe tumoren kregen. Dat koppelen ze met de behandelprotocollen die beschikbaar zijn uit die periode in de behandelinstituten. Zo wordt duidelijk welke behandeling de meeste risico’s oplevert, en ook voor welke subgroepen van patiënten de risico’s het grootst zijn.

Wat levert dit onderzoek op?

Dit onderzoek draagt bij aan de kennis over terugkeer van kanker na behandeling van prostaatkanker, en hoe die voor nieuwe patiënten beter kunnen worden ingeschat om de optimale behandeling te kiezen.