Onderzoeker van de week: Monique den Boer

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Monique den Boer

​Hoe mooi zou het zijn als we dexamethason kunnen schrappen uit de behandeling.

Prof. dr. Monique den Boer

​Nieuw medicijn tegen kinderleukemie

Acute lymfatische leukemie (ALL), een vorm van bloed- en beenmergkanker, is de meest voorkomende kanker bij kinderen. Een halve eeuw geleden was de afloop vrijwel altijd fataal, maar dankzij onderzoek en nieuwe behandelingen geneest inmiddels 80-85% van de patiëntjes. Een prachtig succes, maar tegen een prijs: kinderen staat een loodzware, 2 tot 3 jaar durende behandeling te wachten met wel 10 tot 15 verschillende chemo-medicijnen.
 
Ik denk echt dat veel kinderen worden overbehandeld. De behandeling moet en kán specifieker.
 
Prof. Monique den Boer doet al 20 jaar onderzoek naar kinderkanker en brengt de verschillen tussen leukemiecellen en gewone bloedcellen in kaart. Met die kennis kunnen doelgerichtere medicijnen worden ontwikkeld met minder bijwerkingen. Dat is hard nodig volgens Den Boer: “De huidige middelen werken goed – laat dat heel duidelijk zijn – maar ze zijn behoorlijk agressief en weinig specifiek. Ook gezonde cellen krijgen een flinke tik. Dat heeft effect op de ontwikkeling van het kind. Niet alleen lichamelijk, maar ook sociaal, emotioneel en cognitief. Een kind heeft nog een heel leven voor zich; de impact van de behandeling kan groot zijn.”
 

Precisiemedicijn

Bij eerder onderzoek ontdekte Den Boer dat bij een bepaald type acute lymfatische leukemie (TCF3-PBX1 om precies te zijn) vaak een afwijking in het eiwit BTK voorkomt. Het goede nieuws is dat daar een doelgericht, goed verdraagbaar medicijn voor is: ibrutinib. Het middel is alleen nooit getest bij dit type leukemie. Dat gaat Den Boer nu onderzoeken: “Als uit onze studie blijkt dat ibrutinib werkt tegen deze leukemiecellen, dan schept dat de mogelijkheid om kinderen ermee te behandelen. We hebben ons implementatieplan klaarliggen en de ziektecommissie al ingeschakeld.”
 

Never change a winning team?

Toch zit er nog een klein addertje onder het gras, want dit type leukemie heeft al een goede prognose. Den Boer legt uit waarom dat de zaken compliceert: “Je krijgt dan meteen de vraag waarom je daar nog onderzoek naar gaat doen. Die patiënten hebben namelijk al een goed vooruitzicht. Artsen zijn over het algemeen weinig geneigd om een behandeling aan te passen als hun patiënten er al goed op reageren.” Den Boer is erop gebrand dat dogma te doorbreken: “Wat dit onderzoek uniek maakt, is dat we een lans proberen te breken voor een kleine groep patiënten met een goede prognose. Daar is doorgaans weinig aandacht voor.”  
 
We proberen een lans te breken voor een kleine groep patiënten met een goede prognose. Dat maakt dit onderzoek vrij uniek.
 

Geen woedeaanvallen meer

Het doel van het onderzoek is een adequatere behandeling met minder bijwerkingen op de korte en lange termijn. “Ik denk echt dat veel kinderen worden overbehandeld,” zegt Den Boer bezorgd. “De behandeling moet en kán specifieker.” Er is één middel waar de kinderen in het bijzonder tegenop zien: “Dexamethason is het grootste pijnpunt van de huidige behandeling. Daar zit de grootste schade. Kinderen kunnen er zelfs psychotisch van worden. Dat weten ze zelf ook: ‘O shit, ik heb weer m’n dexa-dag’, zeggen ze dan. Dan draaien ze helemaal door en kunnen ze echt de boel in elkaar rammen, zo boos worden ze. Het heeft echt een effect op hun gestel. Hoe mooi zou het zijn als we nou eens beginnen om dat middel te vervangen door ibrutinib.”

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: prof. M.L. (Monique) den Boer
Instituut: Erasmus MC
Vakgebied: kinderoncologie
Start onderzoek: 1 mei 2015
Looptijd: 3 jaar
Financiering KWF: € 307.000,-