Onderzoeker van de week: Joanne de Hullu

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Joanne de Hullu

Ik maak van dichtbij mee wat de impact is om zo jong in de overgang te komen. Mijn droom is dat volgende generaties beter af zijn met eierstokverwijdering op latere leeftijd.

Dr. Joanne de Hullu

Uitgestelde eierstokverwijdering bij vrouwen met een erfelijke belasting

Van alle kankersoorten is eierstokkanker één van de allergrootste sluipmoordenaars. De ziekte komt doorgaans zo laat aan het licht dat effectieve behandeling, laat staan genezing, niet meer mogelijk is. Dr. Joanne de Hullu, gynaecologisch oncoloog bij het Radboudumc in Nijmegen, vindt het dan ook een frustrerende ziekte: “De helft van de patiënten met eierstokkanker overlijdt binnen enkele jaren. Dat is helaas al jaren zo. De ontwikkelingen gaan langzaam.”

Daarom doet De Hullu onderzoek naar de preventie van eierstokkanker. Voorkómen is immers beter dan genezen. Ook dat is een uitdaging: “Je kunt niet screenen op eierstokkanker zoals bij borst- of baarmoederhalskanker. Althans, jarenlang onderzoek op dat gebied heeft niks opgeleverd. Er werkt maar 1 ding echt goed en dat is op jonge leeftijd de eierstokken en eileiders verwijderen.”

 

Risico verlagen 

Het risico op eierstokkanker is niet zo groot dat iedere vrouw zo’n ingreep moet overwegen, maar voor vrouwen met een erfelijke belasting ligt dat anders. “Het risico op eierstokkanker hangt af van het type afwijking in het erfelijk materiaal”, legt De Hullu uit. “Dit kan oplopen tot wel 40 procent bij vrouwen met een mutatie in een van de BRCA-genen. Zij krijgen het advies om tussen hun 35e en 45e levensjaar hun eierstokken en eileiders te laten verwijderen. Dat brengt het risico om ooit kanker in de buik te krijgen terug tot 1 à 2 procent. In ons vak zijn maar weinig ingrepen zo effectief.”
 
Vrouwen met een mutatie in een van de BRCA-genen krijgen het advies om tussen hun 35e en 45e levensjaar hun eierstokken en eileiders te laten verwijderen.
 

Vervroegd in de overgang 

Het verwijderen van de eierstokken en eileiders is een relatief eenvoudige operatie. Toch is het een bijzondere ingreep meent De Hullu: “Ten eerste betreft het gezonde vrouwen. Ten tweede zijn er consequenties aan verbonden. Vrouwen verliezen niet alleen hun vruchtbaarheid, maar ze komen ook vele jaren eerder in de overgang. Dat geeft klachten zoals opvliegers en seksuele problematiek, en een verhoogd risico op botontkalking, hart- en vaatziekten en dementie. Dat kan worden opgevangen met hormonen, maar dat is niet te vergelijken met de natuurlijke situatie en niet voor elke vrouw veilig.”
 

Eierstokken langer sparen

Het liefst zou De Hullu de eierstokken wat langer laten zitten. Die gedachte is mede ingegeven door nieuwe inzichten over de oorsprong van eierstokkanker: “Uit steeds meer onderzoek blijkt dat de kanker niet in de eierstok zelf ontstaat, maar in de eileiders. Van daaruit kunnen kankercellen op den duur in de eierstokken of op het buikvlies terechtkomen.” Daarom doet De Hullu onderzoek naar uitgestelde eierstokverwijdering. Dat wil zeggen dat eerst de eileiders worden verwijderd en pas een aantal jaren later de eierstokken. Zo profiteren vrouwen langer van de eierstokfunctie. Voor veel vrouwen maakt dat al een wereld van verschil: “We hopen aan te tonen dat deze nieuwe aanpak een veel betere kwaliteit van leven geeft bij een gelijkblijvend risico op eierstokkanker.”
 
 We hopen aan te tonen onze aanpak een veel betere kwaliteit van leven geeft.
 

De patiënt beslist

In de landelijke TUBA studie (tuba is de verkorte medische term voor eileider) wordt niet geloot tussen beide behandelingen. Vrouwen mogen zelf beslissen wat ze willen. Dat motiveert om mee te doen aldus De Hullu: “In het Radboudumc zien we de patiënt als partner. We hebben met veel patiënten gepraat over de ideale studieopzet”. Angst voor een ongelijke verdeling heeft ze niet: “Er zijn tot nu toe iets meer mensen die voor de nieuwe aanpak kiezen, maar het middelt aardig uit. Iedere vrouw maakt haar eigen afweging. De een is wat angstiger voor de kanker, de ander juist voor de neveneffecten van de vroege eierstokverwijdering.”
 

Ultieme uitkomst

De Hullu krijgt 4 jaar financiering voor haar studie, maar kijkt graag verder: “De gemiddelde leeftijd om eierstokkanker te krijgen, ligt rond de 50-60 jaar. We willen de vrouwen dus vele jaren volgen.” De Hullu hoopt daarmee harde bewijzen te verzamelen en echt iets te kunnen betekenen voor deze groep: “Ik maak van dichtbij mee wat de impact is om zo jong in de overgang te komen. Mijn droom is dat volgende generaties beter af zijn met eierstokverwijdering op latere leeftijd. Of beter nog: dat we alleen maar de eileiders hoeven te verwijderen nadat vrouwen hun kinderwens voltooid hebben. Het zou prachtig zijn als we ons helemaal geen zorgen meer hoeven te maken over die eierstokken. Of dat zo is, moet blijken, maar dat zou de ultieme uitkomst voor de toekomst zijn.”

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: dr. J.A. (Joanne) de Hullu
Instituut: Radboudumc
Vakgebied: gynaecologische oncologie
Start project: 1 mei 2015
Looptijd: 4 jaar
Financiering KWF: € 469.900,-

Steun onderzoek

Met jouw hulp kunnen artsen onderzoeken hoe ze eierstokkanker sneller kunnen ontdekken en beter kunnen behandelen.
Geef voor eierstokkanker