Onderzoeker van de week: Gerrit-Jan Liefers

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Gerrit-Jan Liefers

​Ik heb kanker bij ouderen altijd een ondergeschoven aandachtsgebied gevonden.

Dr. Gerrit-Jan Liefers

Gerichtere behandeling van ouderen met kanker

De meeste mensen die kanker krijgen, zijn ouder dan 65 jaar. Vanwege de vergrijzing is de verwachting dat dit aantal de komende jaren enorm zal stijgen. Tegenstrijdig genoeg weten we relatief gezien weinig over kanker(behandeling) bij ouderen. Onderzoek wordt namelijk vooral gedaan bij mensen tussen 30 en 55 jaar. Dr. Gerrit-Jan Liefers van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) hoopt daar met zijn onderzoek naar borstkanker bij oudere vrouwen verandering in te brengen. 

Kanker bij ouderen zou het belangrijkste onderwerp in kankeronderzoek moeten zijn.
 
Dr. Liefers: 'Kanker bij ouderen zou het belangrijkste onderwerp in kankeronderzoek moeten zijn. Het gaat om de grootst groeiende groep patiënten, waar we tegelijk te weinig over weten. Een confronterende tegenstelling, die alle aandacht verdient.
 

Weinig onderzoek onder ouderen

Kankeronderzoek wordt het liefst uitgevoerd onder zoveel mogelijk homogene groepen (mensen met dezelfde kenmerken). Dat maakt resultaten optimaal met elkaar te vergelijken. Oudere mensen zijn als groep veel minder homogeen dan jonge mensen en komen daardoor vaak niet in aanmerking voor onderzoek.
 
Dr. Liefers: ‘De onderlinge verschillen zijn enorm. In de hoeveelheid mensen, maar ook in hun fysieke gesteldheid. Dit kan bijvoorbeeld variëren van een 70-jarige met diabetes die zeer slecht ter been is, tot een 85-jarige die nog elke week een potje tennist.’
 
Vanwege deze verschillen zijn onderzoeksresultaten moeilijk te vergelijken. Niet alleen tussen ouderen onderling, maar ook ten opzichte van jongeren. Ouderen zijn over het algemeen kwetsbaarder dan jongeren en hebben vaak andere gezondheidsrisico’s.
 
‘Als arts heb ik dit altijd al een ondergeschoven aandachtsgebied gevonden. Ik heb compassie met de mensen die ik in de kliniek ontmoet, voor wie nu geen goede behandeling (bekend) is.’
 

Behandelen op basis van inschatting

Artsen moeten ouderen met kanker nu vaak behandelen op basis van inschatting. Ze weten immers niet wat voor deze mensen mogelijk wel of niet werkt. Ongeacht de therapie krijgen patiënten hoe dan ook te maken met de vervelende bijwerkingen. Ouderen kijken vaak anders naar behandelmogelijkheden dan jongeren. Zo kiezen zij er vaker dan jongeren voor om geen behandeling te ondergaan. Bijvoorbeeld wanneer de bijwerkingen van een behandeling grote impact hebben op de kwaliteit van leven, maar de kans op succes minimaal is.

‘Om de juiste keuze te kunnen maken tussen wel, hoe en soms niet te behandelen is kennis nodig en die is er nu onvoldoende. Dat vraagt om een nieuwe manier van onderzoeken. Dit komt nu langzaam op gang, er ontstaat steeds meer aandacht voor kankeronderzoek onder ouderen. Bijvoorbeeld door initiatieven van KWF Kankerbestrijding en Stichting GeriOnNe. Nu moet de rest nog volgen!’ 

Borstkanker bij 65-plussers

Dr. Liefers doet onderzoek naar vrouwen van 65 jaar en ouder met borstkanker. In zijn onderzoek worden verschillende aspecten van de ziekte en de patiënten bestudeerd. Zo wordt gekeken naar epidemiologische aspecten (kenmerken van de verspreiding van de ziekte en de patiënten) en de verschillen in weefsel (DNA) tussen oudere en jongere patiënten.
 
Met de kennis die we in het onderzoek vergaren, kunnen we hopelijk nieuwe richtlijnen opstellen voor gerichtere behandeling van ouderen met kanker.
 
Daarnaast worden resultaten uit eerdere grote studies verzameld. Samen vormen deze losse resultaten (op onderdelen) één grote testgroep. Ook de wensen en voorkeuren van de patiënten zelf worden in kaart gebracht.
 
‘Met de kennis die we in het onderzoek vergaren, kunnen we hopelijk nieuwe richtlijnen opstellen voor gerichtere behandeling van ouderen met kanker. In eerste instantie voor bestaande therapieën, maar mogelijk levert het onderzoek ook aanknopingspunten voor de ontwikkeling van nieuwe behandelwijzen. Dit vergroot niet alleen de overlevingskans maar ook de kwaliteit van leven van patiënten.’

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: dr. G.J. (Gerrit-Jan) Liefers
Instituut: LUMC
Vakgebied: chirurgische oncologie, geriatrische oncologie
Onderzoeksperiode: 2008-2015