Onderzoeker van de week: Wim Fibbe

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Wim Fibbe

​Artsen vertelden dat zij in hun hele carrière nog nooit zoiets hadden meegemaakt.

Prof. dr. Fibbe

Betere behandeling van Graft-versus-Host-ziekte

​Voor veel mensen met een vorm van bloedkanker (bijv. leukemie) is vaak maar één soort behandeling mogelijk: stamceltransplantatie. Hierbij krijgt de patiënt stamcellen van een andere persoon. Deze afweercellen van de donor vernietigen vervolgens de tumorcellen van de patiënt. Helaas brengt deze behandeling vaak ernstige complicaties met zich mee: Graft-versus-Host-ziekte (GvH-ziekte). Dit is een ernstige ziekte waarbij het afweersysteem van de donor niet alleen de kankercellen, maar ook gezond lichaamsweefsel afstoot. Veel mensen overlijden aan deze complicatie. Daarnaast heeft de ziekte een enorme, negatieve impact op de gezondheid en het dagelijks leven van patiënten.

Stromale cellen lijken de oplossing

GvH-ziekte kan behandeld worden met prednison, maar als dat niet werkt, is er geen goed alternatief. Prof. dr. Wim Fibbe van het Leids Universitair Medisch Centrum werkt de komende 3 jaar samen met de onderzoeksorganisatie HOVON aan een internationaal onderzoek naar een nieuwe behandeling van GvH-ziekte. Hierbij worden zgn. stromale cellen (dit zijn ‘steuncellen’ die lichaamscellen steun en vorm geven) gebruikt die de afweerreactie afremmen. In een pilotstudie in Nederland, Zweden en Italië zijn hiermee goede eerste resultaten geboekt. Bij meer dan 70% van de kinderen die op de nieuwe manier werden behandeld, verdween de GvH-ziekte. Bij de volwassenen lag dit aantal iets lager, maar het betrof nog steeds een ruime meerderheid. Volgens Wim Fibbe had de studie dan ook grote impact: 
Artsen die zich al meer dan 25 jaar inzetten voor de behandeling van GvH-ziekte waren overweldigd door de resultaten. Ze vertelden dat zij in hun hele carrière nog nooit zoiets hadden meegemaakt.
 

Grote, internationale vervolgstudie

Een prachtig eerste resultaat, maar hoe weet je zeker of dit positieve resultaat ook direct een gevolg is van de behandeling met deze cellen? Om dit aan te kunnen tonen is Fibbe een groots opgezette, internationale vervolgstudie gestart. In dit onderzoek worden patiënten bij wie de traditionele behandeling niet goed werkt, ingedeeld in twee behandelgroepen. Eén groep wordt behandeld met de nieuwe therapie, de tweede groep met een placebo. De patiënten en de behandelend artsen weten zelf niet wie tot welke groep behoort. Daarnaast krijgen alle patiënten een aanvullende behandeling met afweeronderdrukkende middelen. Na behandeling worden de resultaten van beide groepen met elkaar vergeleken.
 
“Omdat we werken met een ziekte die niet veel voorkomt, is Nederland te klein om het onderzoek alleen uit te voeren. Daarom is een grote Europese samenwerking gestart. Alle onderzoekscentra die meewerken, doen dit op precies dezelfde manier, met exact dezelfde technieken en producten. Zo kunnen we uiteindelijk alle resultaten samenvoegen.” 
Wat ik mooi vind aan dit onderzoek, is dat het zich richt op het vergroten van de overlevingskans, en tegelijkertijd op het verbeteren van de kwaliteit van leven voor de mensen die de ziekte overleven.
In Nederland werken 4 centra mee aan het onderzoek (VUmc, AMC, Erasmus MC en LUMC). Vanuit hier wordt het onderzoek gecoördineerd. Samen met centra in Italië, Zweden, Duitsland, Spanje en België, vormen zij één groot onderzoeksteam.
 
“Het opstarten van een dergelijk groot en complex onderzoek kost veel tijd en geld. Dat kun je als onderzoekscentrum onmogelijk alleen betalen. Daarom is het zo belangrijk dat organisaties als KWF (en in dit geval ook HOVON en Sanquin) kankeronderzoek financieren.”

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: prof. dr. W.E. (Wim) Fibbe
Instituut: LUMC
Vakgebied: hematologie / stamcelbiologie
Start onderzoek: 1 december 2013
Looptijd onderzoek: 30 maanden
Financiering KWF: 204.500,- euro