Onderzoeker van de week: Sandra Beijer

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Sandra Beijer

​Het gaat hier om mannen die vaak nog een lang leven voor de boeg hebben.

Dr. Sandra Beijer

Voeding, training en een betere kwaliteit van leven

Mannen met uitgezaaide prostaatkanker worden vaak behandeld met hormonale therapie al dan niet in combinatie met chemotherapie. Voordeel is dat de ziekte vaak lang onder controle kan worden gehouden, nadeel zijn de zeer hinderlijke bijwerkingen. De hormonale therapie vermindert de productie van mannelijke geslachtshormonen, wat een enorme impact heeft op zowel het seksueel functioneren als de lichaamssamenstelling van de patiënt. En daarmee de kwaliteit van leven. Onderzoeker van de week dr. Sandra Beijer (IKNL) wil hier iets aan doen.
 
“Mannen krijgen na hormonale therapie vaak meer vetweefsel. Tegelijkertijd vermindert hun spiermassa sterk”, weet Beijer. “Ik heb in het voortraject van dit onderzoek mannen met prostaatkanker geïnterviewd. Doordat de vetmassa toeneemt, met name rondom de buik, krijgen deze mannen een meer vrouwelijke lichaamssamenstelling. Dat merken ze ook aan hun kracht, waardoor ze soms hun werk of hobby’s niet meer kunnen uitvoeren zoals ze willen. Dat vinden ze heel erg. En vergeet niet: ondanks dat de ziekte uitgezaaid is, gaat het om mannen die vaak nog een lang leven voor de boeg hebben met hormonale therapie.”
 

Training én voeding

Beijer is van huis uit diëtist en zoekt dan ook naar een oplossing in voeding en beweging. “Wij hopen dat deze mannen hun spiermassa kunnen behouden door middel van training in combinatie met eiwitrijke voeding.”
Dat klinkt logisch, maar het is nog niet onderzocht. Althans niet bij kanker, zegt Beijer. “De gunstige effecten van voeding op training is in de sportwereld bewezen, maar in de oncologie is dat nog niet gedaan. Als je kanker kreeg werd vroeger altijd gezegd dat je vooral rust moest houden als je moe was of een behandeling onderging. Maar dat werkt juist averechts. Mensen worden alleen maar vermoeider en verliezen meer spiermassa.”
 
Patiënten willen graag zelf iets doen om hun behandeling zo goed mogelijk te ondersteunen.
 
Daardoor werden patiënten steeds meer aangespoord om toch te trainen. “In eerste instantie werd die training na de behandeling gestart, tijdens de herstelperiode. Daarna werd het meer naar voren geschoven, tijdens de chemotherapie. Nu zie je dat er initiatieven komen om ook al vóór de behandeling te trainen, zodat patiënten in een goede conditie zijn als ze aan de behandeling beginnen. Maar dat gaat alsnog alleen over training. Er is bij kanker nog geen onderzoek gedaan naar hoe je met voeding het effect van die training kunt verbeteren. Terwijl uit onderzoek bij ouderen, die ook spiermassa verliezen, al blijkt dat eiwitrijke voeding in combinatie met training een positiever effect heeft op behoud van spiermassa dan trainen alléén.”
 

Plan van aanpak

In deze studie worden patiënten uit het Jeroen Bosch Ziekenhuis (Den Bosch), het Máxima Medisch Centrum (Veldhoven/Eindhoven) en het MUMC in Maastricht verdeeld over drie groepen: één groep krijgt de gebruikelijke zorg, één groep krijgt training met een placebo supplement en één groep krijgt training met een eiwitsupplement. De vraag is dan of het eiwitsupplement in combinatie met training een positiever effect heeft op de lichaamssamenstelling dan training alleen, en of de mannen zich ook echt beter voelen.
 
Mocht eiwitrijke voeding en training voor patiënten blijken te helpen, dan is dat niet iets dat even tijdelijk kan worden gedaan. “Nee, dat moeten ze blijven doen”, waarschuwt Beijer. “Als je stopt wordt het effect zo weer teniet gedaan. Tijdens de studie worden de mannen ondersteund, maar je moet dus een manier vinden waarmee ze het bewegen en het eten van een gezonde voeding met voldoende eiwit kunnen blijven volhouden.”
 

Objectieve informatievoorziening

Het is niet voor het eerst dat Beijer voeding en kanker in studieverband combineert. Het eerste onderzoeksproject dat zij bij IKNL gehonoreerd kreeg werd gefinancierd uit het KWF/Alpe d’HuZes-fonds. “Een project om de informatie over voeding voor patiënten met kanker te verbeteren. Wat je ziet is dat er veel hypes zijn op voedingsgebied. Als er ergens veel onwaarheden over worden verteld, is het over voeding. Iedereen heeft er ook wel een mening over. Superfoods, rode wijn, dingen die je wel of juist niet moet doen. Patiënten willen graag zelf iets doen om hun behandeling zo goed mogelijk te ondersteunen. Kijk, de behandeling moet je vaak maar over je heen laten komen, maar voeding is iets waar je als patiënt zelf controle over hebt. Mensen die dan op internet op zoek gaan naar informatie over voeding en kanker zien door de bomen het bos niet meer. Daar wordt een patiënt ook heel onzeker van.”
 
Het project leidde tot de geboorte van voedingenkankerinfo.nl. Beijer zegt daarover, tot slot: “We zeggen niet: ‘Je moet dit niet doen’, of: ‘Je moet dat wel doen.’ We laten gewoon zien wat er onderzocht is en wat daar de conclusies van zijn. Dan kan de patiënt zelf beslissen wat hij daarmee doet.”

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: dr. S. (Sandra) Beijer
Instituut: IKNL
Vakgebied: Diëtist-epidemioloog
Start project: 1 januari 2017
Looptijd: 5 jaar
Financiering KWF: 499.700,- euro