Onderzoeker van de week: Pieter Tanis

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Pieter Tanis

​Wereldwijd is onze studie de eerste gerandomiseerde studie.

Dr. Pieter Tanis

Uitzaaiingen bij T4-darmkanker: preventief te voorkomen?

Tumoren in de dikke darm kunnen na verloop van tijd door de darmwand heen groeien. Dit wordt een T4-stadium genoemd. Deze cellen kunnen vervolgens loslaten en uitzaaien in de buikholte. Dat gebeurt bij ongeveer een kwart van de patiënten met T4-stadium darmkanker. Sinds een aantal jaar kunnen chirurgen met een effectieve, maar ook erg zware behandeling deze buikvliesuitzaaiingen te lijf te gaan: cytoreductieve chirurgie met Hypertherme Intraperitoneale Chemotherapie, kortweg CRS + HIPEC. Dat komt er op neer dat chirurgen eerst de zichtbare tumor in de buikholte wegsnijden en daarna de buikholte spoelen met een hoge dosis chemotherapie op een temperatuur van 41-43 graden Celcius (dan werkt het beter).

Onderzoeker van de week dr. Pieter Tanis, gastro-intestinaal chirurg aan het AMC in Amsterdam, gaat onderzoeken of deze HIPEC (maar dan zónder de cytoreductieve chirurgie), nou ook preventief werkt. Oftewel: kan je buikvliesuitzaaiingen voorkomen door na de operatie een HIPEC te doen?

Mate van bewijs

Eerdere studies suggereren van wel, zegt Tanis: “In kleine studies in Azië en Italië zijn patiënten preventief met HIPEC behandeld en leek er sprake van een voordeel voor deze patiënten. Maar daar ging het om patiënten die niet zijn gerandomiseerd. Dat is een lager niveau van bewijs. Wereldwijd is onze studie de eerste gerandomiseerde studie.”
 
In zijn studie gaat Tanis twee groepen patiënten met stadium T4-darmtumoren vergelijken. In totaal gaat het om 176 patiënten. De helft krijgt een ‘preventieve HIPEC’, gelijktijdig met de verwijdering van de darmtumor of binnen enkele weken na de behandeling. De andere helft krijgt alleen de standaard aanvullende chemotherapie via de bloedbaan.
 
Als je onderzoek doet, sta je in de frontlinie van ontwikkeling en kan je echt wat bereiken voor patiënten.
 
De onderzoeker is erg benieuwd: “Het is spannend om te beginnen met een nieuwe behandeling die veelbelovend is, maar waarmee je mogelijk ook schade kunt veroorzaken bij patiënten. Tot nu toe hebben we gelukkig heel weinig bijwerkingen gezien. Ik ben met name tevreden aan het einde van het traject als we deze behandeling goed hebben kunnen toepassen, zonder al te veel schade. Uiteraard zou het fantastisch zijn als we definitief kunnen bewijzen dat we bij een aantal patiënten buikvliesuitzaaiingen hebben kunnen voorkomen.”
 
Om dat te kunnen onderzoeken wordt bij alle patiënten in deze studie een kijkoperatie gedaan na anderhalf jaar. Daarna worden de patiënten nog tot 5 jaar na de behandeling gevolgd, om te kunnen bepalen wat de effecten van de behandeling op de lange termijn zijn.
 

Meerdere partijen doen mee

Dit onderzoek is gestart met een voorwaardelijke toelating bij het ministerie van Volksgezondheid, zodat de behandeling met HIPECs in deze studie wordt vergoed. Tanis legt uit wat dat inhoudt: “Een HIPEC wordt momenteel alleen in het basispakket vergoed in combinatie met de cytoreductieve chirurgie. Dan zijn er dus al buikvliesuitzaaiingen ontstaan. Een op zichzelf staande HIPEC werd niet vergoed. De kosten voor de patiënten die wij nu voor deze studie gaan behandelen met de HIPEC worden voor de periode van de studie uit het basispakket vergoed door de zorgverzekeraars. Hieraan is ook een ZonMw subsidie gekoppeld. Toen dat eenmaal geregeld was, hebben we deze studie voor het datamanagementgedeelte aangeboden bij KWF.” Dat gaat dan om de kosten die zijn verbonden aan het nauwkeurig verzamelen en registreren van de gegevens van de klinische studie in de verschillende ziekenhuizen.
 
De combinatie van chirurgie en onderzoek vindt Tanis erg interessant, zegt hij ter afsluiting: “Als je onderzoek doet, sta je in de frontlinie van ontwikkeling en kan je echt wat bereiken voor patiënten. Ik ben begonnen met promotieonderzoek naar de schildwachtklier-procedure, heel wat anders, maar heb daar wel mijn interesse voor buikvliesuitzaaiingen meegekregen. Toen was net in het AVL die spannende ontwikkeling van HIPEC aan de gang. De onderzoeker die naast mij aan het bureau in het onderzoekskamertje zat deed dat HIPEC-onderzoek. Daar heb ik de voorliefde voor dat onderzoeksgebied vandaan.”

Select the Component and add.
Close

Dossier

Naam: Dr. P.J. (Pieter) Tanis
Instituut: AMC
Vakgebied: Chirurgie
Start project: juli 2016
Looptijd: 24 maanden
Financiering KWF: 311.872,- euro