Onderzoeker van de week: Marije van der Lee

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Marije van der Lee

​Chronische vermoeidheid kan leiden tot flinke belemmeringen op het werk en in relaties met anderen.

Dr. Marije van der Lee

Fitter na kanker - onderzoek naar online therapie voor vermoeidheid na kanker

Vermoeidheid rondom kanker komt veel voor. Tijdens de kankerbehandeling heeft bijna elke patiënt er last van. Maar ook als alle behandelingen zijn afgerond en artsen zeggen dat je kankervrij bent, kan vermoeidheid nog jaren een hardnekkige klacht blijven. Het onderzoeksproject ‘Fitter na kanker’ draagt bij aan een online behandeling op maat voor patiënten met chronische vermoeidheid na kanker.
 
Dr. Marije van der Lee onderzocht aan het Helen Dowling Instituut therapieën tegen chronische vermoeidheid na kanker, een fenomeen dat bij zeker 1 op de 4 patiënten optreedt. 'Chronische vermoeidheid na kanker is anders dan ‘normale’ vermoeidheid', legt ze uit. 'Het treedt plotseling op, zonder waarschuwing en meestal niet als gevolg van inspanning. Daarnaast wordt de vermoeidheid vaak als extreem ervaren, lijkt het op uitputting en is de herstelperiode langer dan bij een ‘normale’ vermoeidheid. Dit kan leiden tot flinke belemmeringen op gebieden als werk en relaties met anderen.'
 

e-Therapie

Eerder onderzoek heeft al laten zien dat psychologische interventies helpen om vermoeidheid te verminderen. De combinatie met online begeleiding is voor deze groep mensen een uitkomst, weet van der Lee: 'Patiënten die last hebben van ernstige vermoeidheid zijn vaak niet in staat naar een gespecialiseerd instituut te reizen om een behandeling voor vermoeidheid te volgen. Daarom hebben we e-therapie ontwikkeld. Zo kunnen mensen vanuit hun eigen huis en in hun eigen tijd werken aan het verminderen van hun vermoeidheid.'
 

Fitter na kanker

Met haar collega's (drs. Fieke Everts, drs. Marije Wolvers en prof. dr. Miriam Vollenbroek-Hutten) onderzocht van der Lee of twee zogenaamde ‘e-therapieën’ de chronische vermoeidheid na kanker doen verminderen en zo ja, hoe. Het gaat om een op afstand begeleid bewegingsprogramma met digitale feedback van een fysiotherapeut, en een online aandachtgerichte cognitieve gedragstherapie die wordt begeleid door een psycholoog. De effecten van beide therapieën werden vergeleken met een controlegroep. waarbij mensen beperkte informatie over vermoeidheid en kanker ontvingen via e-mail. Uit de studie blijkt dat beide online interventies succesvol zijn en bijdragen aan het verminderen van vermoeidheid na kanker, meer dan de minimale interventie. 
 
Een versterkt gevoel van controle over de vermoeidheid –in hoeverre je denkt de vermoeidheid te kunnen veranderen-  blijkt het werkingsmechanisme van beide interventies te zijn. Deelname versterkte het gevoel van controle en dit leidde uiteindelijk tot minder vermoeidheid. De veranderingen in mindfulness, slaapkwaliteit en angst voor terugkeer van kanker bleken geen werkingsmechanismen te zijn.  
 

Vervolgonderzoek

Om te bepalen welke behandeling nu het beste werkt voor de patiënt heeft Marije van der Lee (HDI) financiering ontvangen van KWF voor vervolgonderzoek. Dit onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Angélique Cramer (Tilburg Universiteit). Kijk voor meer informatie over dit onderzoek op https://www.hdi.nl/onderzoek/refine/

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: Dr. M.L. (Marije) van der Lee
Instituut: Helen Dowling Instituut
Vakgebied: Cognitieve gedragstherapie
Start onderzoek: 1 juni 2012
Looptijd: 5 jaar
Financiering KWF:  546.900,- euro

Meer onderzoekers

​Benieuwd wie er nog meer de titel Onderzoeker van de week hebben gekregen?
Bekijk het overzicht