Onderzoeker van de week: Marieke van de Wal

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Marieke van de Wal

​Angst en onzekerheid hebben een enorme impact op de kwaliteit van leven.

Drs. Marieke van de Wal

Minder angst na kanker

Steeds meer mensen overleven kanker. Toch hebben veel mensen ook na een succesvolle behandeling dagelijks te maken met de gevolgen van de ziekte. Ze zijn bijvoorbeeld bang om opnieuw ziek te worden. Een begrijpelijke angst die niet prettig, maar wel functioneel is. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat je alert bent op symptomen. Daarbij motiveert het om gezonder te leven. Sommige mensen zijn echter zo bang, dat het hen beperkt in het dagelijkse leven. Voor deze personen is de angst niet langer functioneel; het werkt ze juist tegen. 

Verder leven met angst 

Marieke van de Wal onderzocht aan het Radboudumc een nieuwe behandelwijze: Verder Leven met Angst. Deze behandeling helpt mensen met veel angst voor de terugkeer van kanker om dit terug te brengen naar normale proporties. Daarmee verbetert hun kwaliteit van leven. ‘Deze angst en onzekerheid heeft een enorme impact op de kwaliteit van leven en het emotioneel welzijn. Bij 9 tot 30 procent van de patiënten is de angst zo groot dat ze hulp willen. In mijn studie ontwikkelden en testten we een nieuwe behandeling die zich richt op omgaan met verhoogde angst voor terugkerende kanker. Het doel is dat de angst hen uiteindelijk minder beperkt in het dagelijks leven.’ 

De therapie is relevant voor iedereen die een vorm van kanker had.

Verschil met andere therapieën 

Tijdens de therapie onderzoeken psycholoog en patiënt samen welke gedachten voor de angst zorgen. Zo worden mensen zich bewust van die gedachten om er vervolgens anders mee te leren omgaan. Van de Wal: ‘Vergelijkbare therapieën bestaan al voor andere soorten angst, zoals sociale angst of een spinnenfobie. Maar nog niet voor realistische angst. Daarin verschilt deze therapie van andere therapieën.’

Online opdrachten

Vroeger kregen mensen van hun psycholoog opdrachten mee naar huis. Dit wordt steeds vaker vervangen door een online omgeving. Zo ook in het onderzoek van Marieke van de Wal: ‘De persoonlijke gesprekken met de psycholoog blijven het belangrijkste element in de therapie, maar een (ondersteunend) deel van de behandeling vindt online plaats. Op een speciale, beveiligde website kunnen mensen thuisopdrachten maken, informatieve video’s bekijken, oefeningen doen, logboeken bijhouden en chatten met hun hulpverlener.’

Therapie testen

De behandeling is in een eerdere fase van het onderzoek ontwikkeld door een multidisciplinair team van onder andere psychologen, psychiaters, onderzoekers, zorgverleners, artsen, verpleegkundigen en patiënten. Daarna is de behandeling binnen verschillende afdelingen van meerdere ziekenhuizen getest. Aan het onderzoek werkten 104 mannen en vrouwen mee die borstkanker, prostaatkanker of darmkanker hebben gehad. ‘In een onderzoek kan slechts een beperkte groep mensen worden onderzocht. Maar de therapie is nu relevant voor alle mensen die een vorm van kanker hadden.’
 

Onderzoek en praktijk combineren

Van de Wal deed veel kennis op over angst voor kanker: ‘Al sinds mijn studie ben ik geïnteresseerd in medische psychologie op het oncologisch gebied. In mijn werk als psycholoog kwam ik angst voor terugkerende kanker veel tegen. Daar heb ik mij verder in verdiept. Onderzoek doen, is een heel bewuste keuze. Maar uiteindelijk wil ik praktijk en onderzoek combineren. In deze studie kan dat. Daarom is het mij op het lijf geschreven. Ik kan in een team met verschillende disciplines een nieuw protocol vormen en daarmee ook echt iets bijdragen aan de verbetering van de zorg voor patiënten.’
 

Blijven verbeteren 

Van de Wal heeft het onderzoek inmiddels afgerond, met mooie resultaten: patiënten die zijn behandeld met de interventie ervaren minder angst dan patiënten die deze behandeling niet hebben gehad en rapporteren daarnaast een betere kwaliteit van leven. De resultaten waren zowel op groepsniveau als voor de individuele patiënten relevant. ‘Daarmee zijn we er echter nog niet. We willen graag weten of de eerste resultaten na langere tijd nog steeds bestaan. Of het effect van de behandeling blijft.'
 
Op NPO Radio 1 vertelt Van de Wal meer over de resultaten van haar onderzoek. Lees en beluister dit interview.

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: Marieke van de Wal
Instituut: Radboudumc
Vakgebied: Medische Psychologie
Start onderzoek: 1 februari 2013
Looptijd: 4 jaar
Financiering KWF: 307.500,- euro

Meer onderzoekers

​Benieuwd wie er nog meer onderzoeker van de week zijn geweest?
Ga naar het archief