Onderzoeker van de week: Marieke van de Wal

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Marieke van de Wal

​Angst en onzekerheid hebben een enorme impact op de kwaliteit van leven.

Drs. Marieke van de Wal

​Het zwaard van Damocles

Steeds meer mensen overleven kanker. Toch hebben veel mensen ook na een succesvolle behandeling nog dagelijks te maken met de negatieve gevolgen van de ziekte. Een voorbeeld hiervan is de angst dat de kanker weer terug zal komen. Een begrijpelijke en normale angst, die niet prettig, maar wel functioneel is. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat je alert bent op symptomen of motiveert je om gezonder te leven. Er is echter ook een groep mensen waarbij de angst voor terugkeer zo groot is dat het hen beperkt in het dagelijks leven. Voor deze mensen is de angst niet langer functioneel, het werkt hen juist tegen. 


Marieke van de Wal onderzoekt aan het Radboudumc een nieuwe behandelwijze: Verder Leven met Angst. Deze behandeling zal mensen met verhoogde angst voor terugkerende kanker hopelijk helpen de angst terug te brengen naar normale proporties en daarmee hun kwaliteit van leven verbeteren. ‘Deze angst en onzekerheid heeft een enorme impact op de kwaliteit van leven en het emotioneel welzijn. Bij 9 tot 30 procent van de patiënten is de angst voor terugkeer van kanker zo groot dat ze aangeven hulp nodig te hebben. In deze studie ontwikkelen en testen we een nieuwe behandeling die gericht is op patiënten helpen om te gaan met verhoogde angst voor terugkerende kanker. Om er uiteindelijk voor te zorgen dat deze hen minder beperkt in het dagelijks leven.’ 

De therapie is straks relevant voor alle mensen die een vorm van kanker hebben gehad.
 
Tijdens de therapie onderzoeken psycholoog en patiënt samen welke gedachten aan de angst ten grondslag liggen. Zo worden mensen zich bewust van die gedachten om vervolgens te werken aan hoe zij hier anders mee om kunnen gaan. Van de Wal: ‘Vergelijkbare therapieën bestaan al voor andersoortige angsten, zoals sociale angst of een spinnenfobie, maar nog niet voor realistische angst. Daarin verschilt deze therapie van andere therapieën.’
 

Website

Vroeger kregen mensen van hun psycholoog opdrachten op papier mee naar huis. Steeds vaker wordt dit deels vervangen in een online omgeving. Zo ook in het onderzoek van Marieke van de Wal: ‘De persoonlijke gesprekken met de psycholoog blijven het belangrijkste element in de therapie, maar een (ondersteunend) deel van de behandeling vindt online plaats. Op een speciale, beveiligde website kunnen mensen thuisopdrachten maken, informatieve video’s bekijken, oefeningen doen, logboeken bijhouden, maar bijvoorbeeld ook chatten met hun hulpverlener.’
 
De behandeling is in een eerdere fase van het onderzoek ontwikkeld door een multidisciplinair team van onder andere psychologen, psychiaters, onderzoekers, zorgverleners, artsen en verpleegkundigen, maar ook patiënten zelf. In de huidige fase wordt de behandeling binnen verschillende afdelingen van meerdere ziekenhuizen getest: werkt het ook echt, is het resultaat verminderde angst en verbeterde kwaliteit van leven? Aan het onderzoek werken 104 mannen en vrouwen mee die borstkanker, prostaatkanker of darmkanker hebben gehad.  ‘In een onderzoek kan slechts een beperkte groep mensen worden onderzocht, maar de therapie is straks relevant voor alle mensen die een vorm van kanker hebben gehad.’
 
Van de Wal hoopt eind volgend jaar de tests af te ronden en te starten met het analyseren van de resultaten. ‘Daarmee zijn we er echter nog niet. We willen ook graag weten of de eerste resultaten na langere tijd, bijvoorbeeld na een jaar, nog steeds bestaan. Of het effect van de behandeling blijft.’
 
Deze studie is mij op het lijf geschreven.
 

Onderzoek en praktijk combineren

Van de Wal heeft veel kennis over angst voor kanker opgedaan in de praktijk: ‘Al sinds mijn studie ben ik geïnteresseerd in medische psychologie op het oncologisch gebied. In mijn werk als psycholoog kwam ik angst voor terugkerende kanker veel tegen. Daar heb ik mij verder in verdiept. Onderzoek doen is een heel bewuste keuze, maar uiteindelijk wil ik praktijk en onderzoek combineren. In deze studie kan dat, daarom is het mij op het lijf geschreven. Ik kan in een team met verschillende disciplines een nieuw protocol vormen en daarmee hopelijk ook echt iets bijdragen aan de verbetering van de zorg voor patiënten.’

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: Marieke van de Wal
Instituut: Radboudumc
Vakgebied: Medische Psychologie
Start onderzoek: 1 februari 2013
Looptijd: 4 jaar
Financiering KWF: 307.500,- euro

Meer onderzoekers

​Benieuwd wie er nog meer onderzoeker van de week zijn geweest?
Ga naar het archief