Onderzoeker van de week: Julia van Weert

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Julia van Weert

​Goede communicatie is een voorwaarde voor goede gezondheidsuitkomsten.

Dr. Julia van Weert

Ouderen en kanker: communicatie op maat

Het merendeel van de mensen met kanker (ruim 60%) is ouder dan 65 jaar. Jaarlijks komen er nu circa 60.000 oudere kankerpatiënten bij. Door de vergrijzing zal dit aantal alleen maar toenemen. Toch wordt er weinig onderzoek gedaan naar ouderen met kanker. Hierdoor is er nog vrij weinig over bekend. Bijvoorbeeld over goede, gerichte communicatie met oudere kankerpatiënten. Niet onbelangrijk, want effectieve communicatie en voorlichting kan de kwaliteit van leven en het verloop van de ziekte positief beïnvloeden.
 
Communicatie met ouderen is echter complexer dan met jongeren. Dat heeft te maken met factoren zoals slechter zicht of gehoor, maar ook met het feit dat veel ouderen meerdere ziektes of aandoeningen hebben en meer moeite hebben met het verwerken van complexe/gedetailleerde informatie.
 
Dr. Julia van Weert, van de Universiteit van Amsterdam, onderzoekt hoe ouderen (65 jaar en ouder) met kanker het best geïnformeerd kunnen en willen worden. Op een manier die past bij hun wensen en behoeften. 'Wij onderzoeken op welke manieren we ouderen, maar ook de zorgverleners kunnen helpen om beter en meer op maat met elkaar te communiceren.'
 
In de praktijk merken we dat het voor ouderen vaak nog steeds lastig is zich goed voor te bereiden op een spreekuur.
 
Dr. Van Weert startte 10 jaar geleden al met onderzoek naar communicatie met oudere patiënten met kanker. Daaruit bleek onder andere dat ouderen vaak moeite hadden met navertellen wat er in een spreekkamer is besproken. Naar aanleiding daarvan werden onder andere een gespreksonderwerpenlijst ontwikkeld waarop ouderen voorafgaand aan een consult kunnen aangeven wat ze willen bespreken. Ook volgden verpleegkundigen een aanvullende communicatietraining.
 
'Een mooie eerste stap, maar in de praktijk merken we dat het voor ouderen vaak nog steeds lastig is zich goed voor te bereiden op een spreekuur. Ook omdat zij niet goed weten wat ze kunnen verwachten. Niet alleen goede informatie tijdens het spreekuur is belangrijk, maar ook in de perioden ertussenin. Zodat mensen zich beter kunnen voorbereiden, maar bijvoorbeeld ook informatie kunnen teruglezen.'
 
In de spreekkamer krijgen oudere patiënten vaak een overvloed aan informatie aangeboden. 'Dat maakt het uiteindelijk alleen maar onduidelijker, zeker als de informatie niet goed is afgestemd op de specifieke situatie en behoeftes van de patiënt. Veel beter zou het zijn wanneer ouderen alleen die informatie ontvangen die voor hen relevant is.'
 
Internet biedt veel mogelijkheden om informatie op maat aan te bieden.
 

Online informatie op maat

Dr. Van Weert onderzoekt in haar studie hoe dit in de spreekkamer kan worden verbeterd, maar ook hoe online tools (zoals speciale websites voor oudere patiënten) hier aan bij kunnen dragen. Uit eerder onderzoek is gebleken dat circa 80% van de patiënten tussen de 65 jaar en 75 jaar gebruik maakt van het internet, en dit percentage zal zeker nog verder toenemen. Zelf of met behulp van een naaste. 
 
'Internet biedt veel mogelijkheden om informatie op maat aan te bieden. We onderzoeken op welke manier we dat het best kunnen doen, zodat het ouderen aanspreekt, ze de informatie goed begrijpen en er vervolgens ook echt iets mee kunnen doen.'
 
Op dit moment wordt bijvoorbeeld in een testgroep bekeken hoe ouderen met kanker en hun partners proefwebsites ervaren en hoe zij binnen de site navigeren. Hiervoor wordt een methode gebruikt waarbij de proefpersonen hardop zeggen wat zij denken en doen tijdens het ‘wandelen’ door de website.

'We onderzoeken ook wat het effect van zo’n website is op het gesprek in de spreekkamer. Bijvoorbeeld of mensen zich beter voorbereid voelen en daardoor minder stress ervaren. Met de hoop dat dit uiteindelijk ook de interactie in het gesprek in de spreekkamer vergroot  en ouderen helpt de informatie beter te onthouden.'
 

Gebruik maken van nieuwe informatie

Recent heeft Stichting GeriOnNe een speciale tool ontwikkeld die zorgverleners kan helpen bij het bieden van zorg op maat, specifiek voor oudere patiënten. Het is een digitaal instrument dat zorgverleners informatie geeft over hun oudere patiënten, zoals informatie over conditie, geriatrische aandoeningen, sociale steun en medicatie. Dit helpt bij het in kaart brengen van mogelijke kwetsbaarheden en risico’s voor de patiënt.
 
Van Weert: 'Dit geeft artsen de nodige informatie om genuanceerder zorg en behandeling te kunnen bieden. In deze studie bekijken we of deze patiëntspecifieke informatie ook echt door artsen wordt gebruikt. Bijvoorbeeld in het multidisciplinair overleg tussen de diverse zorgverleners bij het maken van een behandelplan.'

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: dr. J.C.M. (Julia) van Weert
Instituut: Universiteit van Amsterdam
Vakgebied: Communicatie
Start project: 1 juli 2011
Looptijd: 6 jaar
Financiering KWF: 504.198,- euro