Onderzoeker van de week: Jacques van Lankveld

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Jacques van Lankveld

​Wat bijzonder is aan deze therapie, is dat deze zich richt op beide partners, niet alleen op de kankerpatiënt.

Prof. dr. Jacques van Lankveld

​Relatietherapie na kanker

Kanker heeft niet alleen impact op je lichamelijke gezondheid, maar ook op je psychische gezondheid. Denk aan problemen bij het omgaan met deze zware emotionele gebeurtenis, maar ook relationele- en intimiteitsproblemen. Relatieproblemen komen veel voor bij kankerpatiënten. Ook in de periode ná de ziekte, wanneer je samen weer het leven oppakt. Professor Jacques van Lankveld is hoogleraar Klinische Psychologie aan de Open Universiteit Nederland. Hij ontwikkelt een nieuwe vorm van relatietherapie voor deze patiëntengroep.

Van Lankveld: ‘Voor steeds meer kankersoorten neemt de overlevingskans toe. Dat betekent dat meer mensen langer leven na kanker. Daarom is ook meer aandacht nodig voor een prettig leven ná kanker.’
Patiënten kunnen moeite hebben met het uiten van emoties, het zien van de emoties bij hun partner of vinden het lastig om met elkaar te praten.
Patiënten ervaren in hun relatie vaak problemen met de emotionele gevolgen van kanker. ‘Niet iedereen is even goed in het omgaan met emotioneel zware gebeurtenissen. Mensen hebben bijvoorbeeld moeite met het uiten van emoties, het zien van de emoties bij hun partner of vinden het lastig om met elkaar te praten. Ze raken emotioneel van elkaar verwijderd en kunnen dit vaak niet zelf oplossen.’
  

Digitale therapieverlenging in de huiskamer 

De relatietherapie die het team van professor Van Lankveld ontwikkelt, helpt koppels op diverse vlakken. Bijvoorbeeld door het aanbieden van een unieke combinatie van persoonlijke therapie en online zorgverlening. Koppels hebben niet alleen terugkerende gesprekken met een therapeut, maar worden aanvullend ook digitaal begeleid.
 
‘Wat ik in de praktijk vaak hoor, is dat relatietherapie goed werkt zolang de therapeut in de kamer aanwezig is. Eenmaal thuis vervallen mensen snel weer in hun oude patronen. Om mensen handvatten te bieden de therapie ook in de thuissituatie voort te zetten, ontwikkelden we een digitale tool.’ Met deze tool ontvangen patiënten via een mobiele app. regelmatig vragen over hun emotionele situatie op dát moment.
Om mensen handvatten te bieden de therapie ook in de thuissituatie voort te zetten, ontwikkelden we een digitale tool.
Op basis van de antwoorden, ontvangen zij vervolgens gerichte suggesties en tips die zij zelf thuis kunnen toepassen. ‘Wat ook bijzonder is aan de therapie, is dat deze zich richt op beide partners, niet op de individuele kankerpatiënt. Beide partners worden volledig gelijkwaardig behandeld.’
 

Problemen met intimiteit

Het onderzoek richt zich vooralsnog specifiek op (ex)darmkankerpatiënten die kankerbehandeling succesvol hebben afgerond. Uit eerder onderzoek blijkt dat juist deze patiëntengroep vaak problemen ervaart met intimiteit en seksualiteit. Dat is ook zo bij prostaatkanker, borstkanker en vormen van gynaecologische kanker.
 
‘Dit heeft onder andere te maken met het feit dat bij deze vormen van kanker de geslachtsdelen betrokken zijn. Dit heeft, samen met het veranderende lichaamsbeeld, een negatief effect op intimiteit en seksualiteit.’
 

Aandacht voor psychosociale zorg

Tot op heden werden de psychologische gevolgen van kankerbehandeling nog weinig onderzocht, Door de groeiende overlevingskansen, neemt de belangstelling voor psychosociale zorg voor (ex)kankerpatiënten steeds verder toe.
 
‘Uit de praktijk weten we dat onderwerpen als terugkeren op de arbeidsmarkt, maar ook relatie en seksualiteit een grote rol spelen in de beoordeling van kwaliteit van leven. Toch vinden artsen en patiënten het vaak nog lastig om over seksualiteit te praten. Gelukkig zien we in nieuwe richtlijnen voor behandelingen, in allerlei specialismen, steeds meer aandacht voor dit onderwerp.’
 

Update augustus 2016

De tool is (in studieverband) nu ook beschikbaar voor (ex)patiënten met prostaat- of borstkanker.

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: prof. dr. J.J.D.M. (Jacques) van Lankveld
Instituut: Open Universiteit
Vakgebied: klinische psychologie
Start onderzoek: 1 dec. 2014
Looptijd: 4 jaar
Financiering KWF: 612.582,- euro