Onderzoeker van de week: Irma Meijerman

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Irma Meijerman

Toen ik voor het eerst zelf in het laboratorium DNA kon isoleren, vond ik dat een heel bijzonder moment.

Dr. ir. Irma Meijerman

​Complementaire en alternatieve geneesmiddelen

In de afgelopen jaren zijn steeds meer patiënten naast de door de arts voorgeschreven kankermedicatie ook complementaire en alternatieve middelen, zoals kruiden en vitaminesupplementen gaan gebruiken. Voorbeelden hiervan zijn o.a. St. Janskruid, Echinacea, Mariadistel en druivenpitextract. Veel patiënten vertellen dit niet aan hun behandelend arts. Deze kruiden en supplementen kunnen gewoon bij de apotheek of drogist worden gekocht. De gedachte is vaak dat het gebruik ervan geen kwaad kan (baat het niet, dan schaadt het niet). Toch is van veel van deze middelen niet bekend of ze een wisselwerking hebben met kankermedicijnen. Dr. ir. Irma Meijerman onderzocht aan de universiteit van Utrecht en het Antoni van Leeuwenhoek in Amsterdam van een aantal populaire alternatieve middelen of deze invloed hebben op het effect en de bijwerkingen van bepaalde kankermedicijnen.
 
‘Als we dat weten, kunnen we artsen van belangrijke informatie voorzien die ze helpt patiënten beter te adviseren over het gebruik van alternatieve middelen tijdens de behandeling.’
 

Wisselwerking

Bij het gebruik van alternatieve middelen tijdens een behandeling met kankergeneesmiddelen, bestaat de kans op een wisselwerking tussen de middelen. Zo bestaat de mogelijkheid dat de werkzame stoffen in een kankermedicijn worden afgeremd of dat ze juist een ‘boost’ krijgen, waardoor bijwerkingen veel heviger kunnen optreden. 
 
We willen patiënten beter kunnen adviseren over het gebruik van alternatieve middelen tijdens hun behandeling.
 
‘Van een aantal voorgeschreven geneesmiddelen, bij andere ziektes dan kanker, weten we al dat enkele alternatieve middelen kunnen zorgen voor versterking of vermindering van de werking van het medicijn. Van de meeste kankergeneesmiddelen weten we dit nog niet.’
 

Oppassen met St. Janskruid en Mariadistel

In de afgelopen jaren onderzocht dr. Meijerman, samen met haar aio’s (assistenten in opleiding) Kim Mooiman en Andrew Goey, of het menselijk lichaam anders op bepaalde kankermedicijnen (docetaxel, dextromethorfan en tolbutamide) reageert, wanneer de patiënt tegelijk ook bepaalde kruiden of supplementen gebruikt. Wordt het medicijn bijvoorbeeld slechter of juist sneller opgenomen of afgebroken in het lichaam? Wat dr. Meijerman betreft is dit slechts een eerste onderzoek van vele. ‘Nu hebben we dit slechts kunnen onderzoeken bij een paar kankermiddelen en populaire alternatieve geneesmiddelen. Bij andere kankergeneesmiddelen moet het nog onderzocht worden.’
 
De combinaties waarvan in het laboratoriumonderzoek een mogelijke interactie werd voorspeld, werden getest bij patiënten. Van een aantal stoffen waarbij vooraf een wisselwerking met het kankermedicijn werd verwacht, bleek het effect in de praktijk gering te zijn. Dit gold voor de Echinacea in combinatie met docetaxel en druivenpitextract in combinatie met dextromethorfan. Bij andere combinaties werd wél een duidelijke wisselwerking aangetoond. Zo kunnen St. Janskruid en Mariadistel invloed hebben op de snelheid waarmee docetaxel in het lichaam wordt afgebroken. Om die reden is het raadzaam om die middelen niet gelijktijdig te gebruiken. ‘Dit benadrukt het belang van het informeren van de arts over het gebruik van alternatieve middelen tijdens de behandeling met kankermedicatie. Het hoeft niet, maar er kúnnen belangrijke interacties met het geneesmiddel optreden.‘
 

Mensen enthousiasmeren voor onderzoek

Dr. Meijerman, opgeleid als toxicoloog, was altijd al geïnteresseerd in kankergeneesmiddelen en hoe stoffen in het lichaam worden omgezet in andere stoffen. Na haar promotiestudie werkte ze o.a. aan onderzoek naar darmkanker en ging als onderzoeker (en docent) aan de slag bij de Universiteit van Utrecht. Inmiddels is het onderzoek afgerond en is dr. Meijerman aan een nieuwe uitdaging begonnen; het onderwijs. Ze leidt jonge wetenschappers op tot goede onderzoekers en is de coördinator van het innovatieve nieuwe bachelorprogramma College of Pharmaceutical Science (CPS) in Utrecht.
 
‘Toen ik voor het eerst zelf in het laboratorium DNA kon isoleren en lichaamscellen in beeld bracht, vond ik dat een heel bijzonder moment. Dat zoiets kan, vind ik nog steeds fascinerend! Ik vind het erg leuk om mijn passie voor onderzoek over te brengen op jonge mensen en ze enthousiast te maken voor de wetenschap.’

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: dr. ir. I. (Irma) Meijerman
Instituut: UMC Utrecht en Antoni van Leeuwenhoek
Vakgebied: toxicologie
Start project: 1 september 2007
Looptijd: 4 jaar
Financiering KWF: 465.000,- euro

Meer onderzoekers

Benieuwd ​wie nog meer onderzoeker van de week zijn geweest?
Bekijk het archief