Onderzoeker van de week: Harry Hendrikse

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Harry Hendrikse
Prof. dr. Harry Hendrikse

Mijn drijfveer is dat patiënten, in dit geval longkankerpatiënten, een zo goed mogelijke therapie krijgen.

Prof. dr. Harry Hendrikse

Zichtbaar maken of het medicijn wel werkt

Jaarlijks krijgen zo’n 12.000 mensen de diagnose longkanker. Roken is een bekende oorzaak van longkanker, maar er zijn ook patiënten die longkanker krijgen vanwege veranderingen in hun DNA, oftewel een oncogene mutatie. Per jaar komt dat voor bij minstens 800 patiënten. Prof. dr. Harry Hendrikse onderzoekt aan het VUmc of het mogelijk is om te voorspellen of medicijnen tegen zulke oncogene mutaties wel of niet aan zullen slaan.
 
De aandacht van Hendrikse gaat daarbij uit naar een geneesmiddel met de werkzame stof erlotinib en de opname van dat medicijn door het lichaam. Erlotinib werkt vooral voor patiënten met een zogenaamde EGFR-mutatie: een DNA-verandering die ervoor zorgt dat erlotinib aan het EGFR-eiwit op het oppervlakte van sommige longtumorcellen goed kan binden en zo beter werkt. Hendrikse:  ‘Om te bepalen of de patiënt die EGFR-mutatie heeft, nemen we momenteel een weefselbiopt. Maar dat heeft nadelen.  De mutatie zit niet overal in het longweefsel, dus kan een biopt een fout antwoord geven. Ik onderzoek of die bepaling beter kan door de PET-techniek (Positron Emissie Fotografie) te gebruiken.’
 

Scannend voorspellen

Hendrikse onderzoekt met deze techniek of het geneesmiddel wel of niet aan zal slaan voor de patiënt. ‘In ons lab labelen we het medicijn met radioactief materiaal, dat zichtbaar is op de PET-scan. In patiënten met de EGFR-mutatie zien we een ‘hot-spot’: plekken met  een hoge opname van het medicijn worden gekleurd. Patiënten met veel hot-spots reageren veel beter op het medicijn. Op basis van een PET-scan kan je dus van tevoren vaststellen hoe je een patiënt moet gaan behandelen. Patiënten waarbij erlotinib niet werkt, zijn beter af met klassieke chemotherapie.’
 
Het zou ook bij andere tumoren kunnen.
 
De onderzoeker is erg geïnteresseerd in de PET-wereld en de toepassingen daarvan voor geneesmiddelenonderzoek en behandeling op maat. ‘Mijn onderzoeksgroep focust zich met name op onderzoeken die therapie voor patiënten optimaliseren. Dus niet iedereen dezelfde behandeling geven, maar op basis van kenmerken van de tumor. Mijn drijfveer is dat patiënten, in dit geval longkankerpatiënten, een zo goed mogelijke therapie krijgen.’
 
Door meer onderzoek te doen hoopt Hendrikse dat de techniek in de toekomst ook voor andere tumorsoorten zijn toepassing vindt in de kliniek. ‘Met deze methode kunnen we vóór en tijdens de behandeling controleren of deze optimaal is voor patiënten met longkanker, maar de mogelijkheden zijn groter: het zou ook bij andere tumoren kunnen. De PET-scan wordt bijvoorbeeld ook toegepast bij onderzoek in kinderen met glioblastomen, een vorm van hersenkanker. Er zijn mogelijkheden om therapie voor patiënten te optimaliseren, maar daar is nog veel onderzoek voor nodig.’

Select the Component and add.
Close

Dossier

​​Naam: Prof. dr. N.H. (Harry) Hendrikse
Instituut: VUmc
Vakgebied: Nucleaire geneeskunde
Start project: 1 juni 2013
Looptijd: 4 jaar
Financiering KWF: 553.300,- euro

Beeldvormende technieken

​Wat er tegenwoordig allemaal mogelijk is met 'beeldvormende techniek-en' (zoals een PET-scan) is een heuse wetenschappelijke mijlpaal. We zetten een aantal voorbeelden op een rijtje.
Lees verder