Onderzoeker van de week: Gerrit Meijer

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Gerrit Meijer

​Uiteindelijk is de missie dat patiënten van morgen beter af zijn dan die van vandaag

Prof. dr. Gerrit Meijer

Onderzoekers bundelen krachten tegen darmkanker

Met jaarlijks 13.000 nieuwe patiënten en ruim 5.000 sterfgevallen, is darmkanker een van de meest voorkomende kwaadaardige aandoeningen in Nederland. Er is veel onderzoek gaande naar behandeling en nieuwe geneesmiddelen voor mensen waarbij de darmkanker al uitgezaaid is. Een Dream Team van internationale toponderzoekers richt zich nu op de mensen die nog geen uitzaaiingen of zelfs alleen nog maar voorlopers van darmkanker (poliepen) hebben. Als je darmkanker in een beginnend stadium ontdekt is de kans op overleving veel groter. Maar daar zijn wel goede tests voor nodig. Het Dream Team doet onder leiding van patholoog Gerrit Meijer onderzoek naar zulke tests. 
 

Informatie over darmkanker in ontlasting

Momenteel loopt in Nederland het bevolkingsonderzoek darmkanker, waarin mensen tussen 55 en 75 jaar een oproep krijgen om wat ontlasting op te sturen naar een laboratorium (lees meer over dit bevolkingsonderzoek en de leeftijdsgrens). Daar wordt bepaald of er bloedsporen in de ontlasting aanwezig zijn. Bloed wijst namelijk op een grotere kans om darmkanker te krijgen, of te hebben. Prof. dr. Gerrit Meijer onderzoekt met zijn Dream Team of deze test nog beter kan, door op basis van DNA en eiwitten darmkanker op te sporen: 'De truc is dat we gaan kijken naar moleculen die heel specifiek afkomstig zijn van de tumor. Dat kunnen DNA-veranderingen zijn die in de tumoren voorkomen, of eiwitten uit het weefsel eromheen.'
 
Om de technologie in de Nederlandse situatie te kunnen gebruiken, willen we de technieken veel gevoeliger maken.
 
Het idee om ontlasting te testen op de aanwezigheid van DNA en eiwitten is op zich niet nieuw, dat kan in Amerika ook al. Alleen is er veel ontlasting voor nodig. In een bevolkingsonderzoek, waarbij een grote groep mensen zelf iets moet opsturen, is dat natuurlijk niet praktisch. Daarom onderzoekt het Dream Team ook hoe DNA-onderzoek op grote schaal tóch mogelijk is: 'Om de technologie in de Nederlandse situatie te kunnen gebruiken, willen we de technieken veel gevoeliger maken. Bijvoorbeeld met nanotechnologie, zodat we met monster ter grootte van een mascaraflesje toe kunnen. Het gaat hier echt over pushing the limits.'
 
De onderzoekers gaan hun kennis van DNA ook gebruiken om te signaleren welke patiënten slechte vooruitzichten hebben, ondanks dat ze nog in een vroeg stadium van darmkanker zitten. Meijer: 'In de huidige praktijk krijgen deze mensen na een operatie geen chemotherapie, omdat de 5-jaarsoverleving voor de totale groep reeds 80% is. De hele groep opzadelen met chemotherapie zou niet wenselijk zijn. Maar je wilt wel precies die groep van 20% eruit kunnen pikken die het vanwege een slechte prognose toch echt nodig heeft.'

Het Dream Team

Het Dream Team bestaat uit onderzoekers die kennis uit veel verschillende disciplines met zich meebrengen. Rode draad door het Dream Team is de samenwerking met de Amerikaanse onderzoeksgroep van co-leader Victor Velculescu (Johns Hopkins University). Meijer: 'Het is een team waar alle elementen inzitten. Met name in het translationele onderzoek, het vertalen van biologische kennis naar klinische toepassingen, hebben we echte toppers aan boord zitten. Daardoor kunnen we sneller meer doen.' Dat is ook wat KWF Kankerbestrijding voor ogen heeft. Meijer en de andere onderzoekers hebben al een lange staat van dienst als het gaat om onderzoek naar testen en technieken voor de vroege behandeling van darmkanker; met deze grote subsidie wil KWF het beslissende zetje geven waardoor deze kennis leidt tot concrete toepassingen voor de patiënt.
 
Het is een perfecte match.
 
Wat brengt die internationale samenwerking de Nederlandse patiënt nou eigenlijk? En andersom, wat maakt een klein land als Nederland nou interessant voor Amerika? Meijer: 'Het niveau van organisatie, samenwerking en registraties is in Nederland veel groter dan in de VS. Bovendien hebben ze daar geen bevolkingsonderzoek, zoals in Nederland. Omgekeerd: in de VS zijn een groot aantal toponderzoekscentra op het gebied van kanker, waarvan Hopkins er één is. De groep waar wij mee samenwerken heeft een hele lange traditie als het gaat om de rol van DNA in het ontstaan van darmkanker, en het vertalen van die kennis naar klinische toepassingen. Het is een perfecte match.'

Samenwerken inspireert

Meijer kijkt er naar uit om de komende vier jaar concrete resultaten te gaan boeken: 'In dit soort teams kom je hele gedreven mensen tegen met allerlei bijzonderheden en eigenaardigheden. Als leider moet je overzicht hebben en van veel markten thuis zijn. Dat is een rol die mij wel ligt. Wat me inspireert, is dat je door het bundelen van krachten stappen voorwaarts kan maken om mensen te helpen. Uiteindelijk is de missie dat patiënten van morgen beter af zijn dan die van vandaag.'

Select the Component and add.
Close

Dream Team

Het Dream Team wordt gefinancierd uit een deel van de opbrengsten van de voormalige KWF-campagne ‘Sta op tegen kanker’.
Meer informatie over het Dream Team