Onderzoeker van de week: Bart Philips

KWF.nl > Onderzoek > Dit onderzoek maken we mogelijk > Onderzoeker van de week: Bart Philips

​Patiënten, techniek en oncologie zijn mijn passie.

drs. Bart Philips

De weg plaveien voor nieuwe MRI-technologie

In Essen, net over de grens in Duitsland, staat een van de modernste beeldvormende apparaten van dit moment: een 7 Tesla (7T)-MRI-scanner. Door het extra sterke magneetveld zijn beelden van deze machine nog scherper dan die van zijn eerdere broertjes (1-3 T-MRI scanners), waardoor deze in de toekomst gebruikt zou kunnen worden om bijvoorbeeld hele kleine tumoren of uitzaaiingen bij kankerpatiënten vroegtijdig te kunnen vinden.

Bart Philips is een van de wetenschappers uit de onderzoeksgroep van Tom Scheenen, die zich vanuit het Radboud Universitair Medisch Centrum in Nijmegen bezighoudt met het ontwikkelen en testen van technieken op de scanner in Essen. In mei 2014 kreeg hij van KWF Kankerbestrijding subsidie om 3 jaar lang onderzoek te doen om de beeldvorming (het in beeld krijgen) van prostaatkanker te verbeteren door middel van de nieuwe 7T-MRI-scanner.

Prostaatkanker beter zien

De doelgroep voor deze scans is groot: jaarlijks krijgen ruim 10.000 Nederlandse mannen de diagnose prostaatkanker. Met behulp van de MRI-scanner kan een inschatting worden gemaakt van hoe agressief prostaatkanker is bij een patiënt: 'Het voorspellen van deze agressiviteit is vooral bij deze vorm van kanker erg belangrijk. Patiënten met een niet-agressieve vorm van prostaatkanker hebben namelijk vaak geen behandeling nodig en worden dus weleens onnodig behandeld. Op dit moment wordt de agressiviteit nog bepaald met behulp van pathologisch onderzoek, waarvoor een biopt (een stukje weefsel van de prostaat) wordt afgenomen. Dit is echter belastend voor de patiënt en brengt risico’s met zich mee.'
 
Philips hoopt dan ook dat de 7T-MRI-scanner in de toekomst met grotere nauwkeurigheid kan bepalen of een patiënt een biopt nodig heeft, zodat onnodige biopten voorkomen kunnen worden. Ook zou je patiënten bij wie niet zeker is of behandeling nodig is, kunnen blijven volgen door regelmatig een MRI-scan te maken van de tumor. 
 

Technische uitdagingen

Philips en zijn collega’s hebben het afgelopen jaar gewerkt aan het ontwikkelen en testen van de beeldvorming bij prostaatkanker op de 7 T-MRI-scanner. Aangezien de nieuwe scanner technische uitdagingen met zich meebrengt was dit nog niet zo eenvoudig, maar ze hebben dit inmiddels wel met succes weten uit te voeren in een dertigtal patiënten met prostaatkanker, die hebben meegeholpen aan dit onderzoek.


De nieuwe scanner kan niet alleen worden gebruikt om beelden te maken, maar ook om te bepalen welke stofjes er in de prostaat zitten. Zo wordt gekeken naar fosforhoudende stoffen die bij kanker verhoogd zijn, om zo de stofwisseling van prostaatkanker zelf beter te begrijpen. De hoeveelheid fosforhoudende stoffen in de prostaat zou iets kunnen zeggen over de agressiviteit van de tumor en zou mogelijk nieuwe aangrijpingspunten voor diagnostiek en, in de toekomst, therapie kunnen vormen.


Dat Philips na zijn studie bij de afdeling Radiologie is gaan werken is geen vreemde keuze, aangezien hij hier de kennis van zijn 2 afgeronde studies Geneeskunde en Natuurkunde kan combineren. 'Ik ben altijd al geïnteresseerd geweest in oncologie. Toen ik na mijn afstuderen aan de Radboud Universiteit Nijmegen de kans kreeg om mee te werken aan een techniek om prostaatspectroscopie
sneller te kunnen doen, kwamen mijn passies -patiënten, techniek en oncologie- samen. Vanaf daar ben ik doorgerold naar het huidige project.' 

Meer toepassingen

Philips en de andere onderzoekers binnen de afdeling Radiologie gebruiken de MRI-scanner niet alleen om prostaatkankertumoren zelf in beeld te krijgen, maar gebruiken deze ook om eventuele uitzaaiingen in lymfeklieren bij patiënten op te sporen. Met de scherpere beelden van de 7T-MRI-scanner kunnen nog kleinere lymfeklieruitzaaiingen opgespoord worden. Ook deze techniek is veelbelovend. Niet alleen op het gebied van beeldvorming bij prostaatkanker, maar bijvoorbeeld ook voor endeldarm- en borstkanker. Bart Philips en zijn collega’s werken daarbij samen met Jelle Barentsz, winnaar van een KWO prijs. Lees hier meer over zijn onderzoek. 

Select the Component and add.
Close

Dossier

​Naam: Drs. B. (Bart) Philips
Instituut: Radboudumc
Vakgebied: Radiologie
Start onderzoek: 1 mei 2014
Looptijd: 3 jaar
Financiering KWF: 270.500,- euro

Geef mij tijd

In de nieuwe KWF-campagne 'Geef mij tijd' laten we zien waarom tijd zo belangrijk is. En dat je met een donatie aan KWF eigenlijk een patiënt meer tijd kunt geven.
Bekijk de video