Kinderoncologisch toponderzoek

KWF.nl > Onderzoek > Wat we bereiken met onderzoek > Kinderoncologisch toponderzoek

Kanker bij kinderen is een zeldzame aandoening. Toch is het, na ongevallen, de meest voorkomende doodsoorzaak onder kinderen. In ons land krijgen elk jaar ruim 500 kinderen (0 t/m 17 jaar) een vorm van kanker. Ruim 75% van de kinderen geneest. Het ideaal van KWF Kankerbestrijding is dat geen enkel kind meer sterft aan kanker. Daarom financiert en faciliteert KWF onderzoek naar kinderkanker.
 

Onderzoek over de gehele breedte

In de periode 2009-2018 kende KWF aan 75 kinderoncologische onderzoeksprojecten financiering toe. Daar is een bedrag van ruim 35 miljoen euro mee gemoeid. Dit geld is benut om het kinderoncologische veld in de gehele breedte te ondersteunen. Zo kregen 15 onderzoeksinstituten in deze periode financiering toegekend voor hun onderzoek, waarin alle belangrijke tumorvarianten die optreden bij kinderen vertegenwoordigd waren.
 
Binnen de 57 toegekende projecten is er een aandeel voor zowel fundamentele onderzoeksprojecten (het ontstaan van kanker), als translationeel en klinisch onderzoek (het testen van nieuwe behandelingen in de praktijk). Ook het nazorgtraject krijgt de nodige aandacht, met psychosociale onderzoeksprojecten en onderzoeken naar langetermijneffecten van behandeling. Bovendien worden sinds kort ook jongvolwassenen met kanker in diverse onderzoeksprojecten als specifieke groep onderzocht, om hen een behandeling op maat te kunnen bieden. 
 

Fundamenteel

Een groot gedeelte van de toegekende onderzoeken betrof fundamenteel onderzoek: onderzoek naar het ontstaan en de ontwikkeling van kanker bij kinderen. Fundamenteel onderzoek is nodig om beter te kunnen begrijpen waarom tumoren bij kinderen optreden. Er is namelijk een groot verschil tussen kanker op kinderleeftijd en kanker bij volwassenen. De soort kanker is anders, de onderliggende biologie is anders, en de behandeling en de genezingskansen zijn anders.
 
Een voorbeeld van fundamenteel onderzoek is het onderzoek van dr. Sophia Bruggeman. Aan het UMC Groningen onderzoekt ze hoe hersentumoren bij kinderen verschillen van hersentumoren bij volwassenen, maar ook onderling. Gerichte medicatie die bij volwassenen, of oudere kinderen, wél aanslaan, kunnen bijvoorbeeld weinig uithalen bij jongere kinderen. Bruggeman onderzoekt op DNA-niveau wat hier op DNA-niveau aan ten grondslag ligt, in de hoop dat kinderen in de toekomst beter op maat behandeld kunnen worden.
 

Translationeel/klinisch

Kennis uit fundamenteel onderzoek wordt in translationeel en klinisch onderzoek doorontwikkeld naar toepassingen voor de patiënt. Een voorbeeld van een innovatief onderzoeksproject dat KWF in dit kader financiert, is het onderzoek van dr. Dannis van Vuurden. Hij richt zich op een probleem bij behandeling van hersentumoren, namelijk de bloed-hersenbarriere. Dit beschermende vliesje beschermt de hersenen tegen invloeden van buitenaf, maar maakt het ook erg moeilijk om antikankermedicijnen bij een hersentumor te krijgen. Van Vuurden onderzoekt of het mogelijk is om deze barriere kortstondig open te trillen, zodat medicijnen wél op de juiste plek kunnen komen. Daarbij richt hij zich in eerste instantie op hersenstamtumoren, een zeldzame en ongeneeslijke vorm van kinderkanker. 
 

Psychosociaal

Kanker heeft een enorme impact op zowel het kind als de omgeving. KWF financiert diverse onderzoeksprojecten om ook op dit terrein resultaat te boeken. Een voorbeeld daarvan is het onderzoek van prof. dr. Gertjan Kaspers. Aan het VUmc onderzoekt hij slaapproblemen bij kinderen met leukemie. Lees hier meer over zijn onderzoek.
 
KWF financiert bovendien al 20 jaar de Vereniging Ouders, Kinderen en Kanker. De VOKK steunt gezinnen met een kind met kanker en werkt aan optimale zorg voor kind en gezin tijdens en na de behandeling. De financiering geschiedt via de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties, een samenwerkingsverband van een groot aantal patiëntenorganisaties. 
 

Late effecten

Door de toegenomen behandelmogelijkheden overleven gelukkig veel kinderen kanker. Soms keert de ziekte echter op latere leeftijd terug. Ook kunnen de behandelingen op latere leeftijd nog voor bijwerkingen zorgen. Aan het Radboudumc onderzoekt prof. Jacqueline Loonen hoe het kan dat mannen na chemotherapie op jonge leeftijd onvruchtbaar worden. Geschat wordt dat dit voor 1 op de 5 patiënten het geval is, maar het is onduidelijk welke groep het grootste risico loopt en of zij dan niet beter een andere behandeling kunnen krijgen.

In een vergelijkbaar project onderzoekt dr. Margreet Veening het risico op nierschade op latere leeftijd, na behandeling voor kinderkanker. Haar project maakt onderdeel uit van het grotere SKION-LATER consortium, een landelijk initiatief waarin de Nederlandse kinderoncologische behandelcentra de krachten bundelen om in kaart te brengen welke ongewenste lange-termijn effecten van kinderkankerbehandeling kunnen optreden. 
 

Het Prinses Maxima Centrum

Sinds 5 juni 2018 kunnen kinderen en hun ouders in het Prinses Máxima Centrum in Utrecht terecht voor hoogwaardige zorg, gecombineerd met excellent onderzoek. Dit topinstituut bundelt de krachten om kennis en ervaring op te bouwen en specialisten op te leiden om de steeds complexere behandeling van kinderkanker uit te voeren en te verbeteren. 
 
KWF ondersteunt het initiatief van het PMC om de krachten te bundelen binnen één topinstituut van harte. Reeds in 2013 heeft KWF de intentie uitgesproken om het PMC te ondersteunen door middel van financiering van onderzoeksprogramma’s. Om het centrum een vliegende start te bezorgen heeft KWF een totaalbudget van 8 miljoen euro gereserveerd voor de eerste jaren. Uiteraard kunnen onderzoekers van het PMC ook daarna bij KWF terecht, om binnen de reguliere indieningsronden projectvoorstellen in te dienen.
 

Mijlpalen geschiedenis KWF en kinderoncologie

De betrokkenheid van KWF bij kinderkanker kent een lange geschiedenis. Sinds 1949, het oprichtingsjaar van KWF, zijn er veel mijlpalen bereikt op het gebied van kinderoncologie.
 
1974 – Geven voor leven
Deze grote massamedia-actie ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van KWF staat helemaal in het teken van kanker bij kinderen. De tv-uitzending levert het enorme bedrag van 62,3 miljoen gulden op voor het fonds ‘Geven voor Leven’. De opbrengst wordt besteed aan kinderoncologisch onderzoek en de oprichting van 4 kinderoncologische centra in Amsterdam, Groningen, Nijmegen en Rotterdam.

De centra krijgen tevens de beschikking over zgn. 'doelvermogens': bedragen die niet rechtstreeks worden aangewend voor wetenschappelijk onderzoek & zorg, maar die worden vastgezet. De rente vormt dan een constructieve bron van inkomsten.
 
1982 - KWF-leerstoelen
Voor het eerst werden er 2 bijzondere KWF-leerstoelen ingesteld. Doel hiervan is om een stimulans te geven aan nieuwe, belangrijke, zich snel ontwikkelende gebieden. Op 1 januari 1982 werd prof. dr. D.J.Th. Wagener benoemd tot bijzonder hoogleraar medische oncologie aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en werd prof. dr. P.A. Voûte benoemd tot bijzonder hoogleraar kinderoncologie aan de Universiteit van Amsterdam.
 
1992 – Extra investering doelvermogens
KWF stelt nog eens ruim 10 miljoen gulden beschikbaar voor de doelvermogens van de 4 kinderoncologische centra. Zij ontvangen elk een extra bedrag van 2,6 miljoen gulden. Deze doelvermogens zijn tot op de dag van vandaag intact en worden nog steeds gebruikt voor de financiering van kinderoncologisch onderzoek.
 
2005 – Persoonsgebonden financiering kinderoncologie
KWF zet een specifieke onderzoekscall uit om onderzoekers te stimuleren tot het indienen van projectvoorstellen op het gebied van kinderoncologie. Dat resulteert in de financiering van 7 onderzoeksprojecten voor ruim 4 miljoen euro.
 
2007-2011 – Speerpunt Samenwerken aan een betere toekomst voor het kind met kanker
Binnen de beleidsperiode 2007-2011 formuleert KWF kinderoncologie als belangrijk focusgebied. In het speerpunt ‘Samenwerken aan een betere toekomst voor het kind met kanker’ wordt kinderoncologisch onderzoek verder gestimuleerd en gefinancierd.
 
KWF richt voor de beoordelen van projecten binnen dit speerpunt een speciale commissie kinderoncologie onder de Wetenschappelijke Raad (WR) op. Ook stichting KiKa maakt gebruik van deze ad-hoccommissie, tot de oprichting van de KiKa WR in 2012.
 
Ook financiert KWF het bovengenoemde onderzoeksprogramma van prof. dr. Caron en prof. dr. Pieters, met als uiteindelijke doel om te komen tot een nationaal kinderoncologisch onderzoeksprogramma.
 
2016  - Prinses Maxima Centrum
Op 8 februari 2016 ging de eerste paal van het Prinses Máxima Centrum de grond in. Het nationaal kinderoncologisch onderzoeksprogramma wordt met de komst van het PMC verder versterkt. Op 5 juni 2018 opende het instituut haar deuren. 

Select the Component and add.
Close