Voorkomen dat AML ongevoelig wordt voor behandeling

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

Gepubliceerd op 17 mei 2019

​Acute myeloïde leukemie keert vaak terug, vanuit kwaadaardige cellen die ongevoelig zijn voor de eerdere behandeling. Daar willen de onderzoekers in dit project een stokje voor steken.

Achtergrond

Acute myeloïde leukemie is een vorm van kanker die erg lastig is te behandelen. Vijf jaar na de diagnose is nog slechts zo’n 20% van de patiënten in leven. Een belangrijke reden daarvoor is dat de ziekte na de behandeling vaak weer terugkomt en dat het dan resistent (ongevoelig) is voor de behandeling. Daarom zijn onderzoekers hard op zoek naar het doorbreken van deze resistentie.

Een interessante strategie is het remmen van autofagie. Dat is een proces waarbij de cel zichzelf beschermt in tijden van stress, door kapotte onderdelen van de cel te recyclen en aan te boren als nieuwe energiebron. Uit eerder onderzoek blijkt dat leukemiecellen autofagie gebruiken om chemotherapie te overleven: een groot deel van de cellen gaat dood, maar een deel van de kankercellen slaagt erin de mate van autofagie te verhogen, waardoor het minder gevoelig wordt voor chemo.

Het onderzoek

In dit project willen de onderzoekers een stokje steken voor dit autofagieproces. En dus voorkomen dat de leukemiecellen ongevoelig worden voor de behandeling. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor het eiwit galactine-9. Dit eiwit komt van nature in het lichaam voor en remt autofagie.

Hoe dat precies gebeurt, dat is nog niet duidelijk. Dit onderzoek moet duidelijk maken hoe dit precies in z’n werk gaat. Dat is belangrijk, omdat een mogelijke behandeling niet zal kunnen bestaan uit enkel het ‘bombarderen’ van kankercellen met dit galactine-9. Dit eiwit heeft namelijk een heftige uitwerking op het immuunsysteem, dus dat zou voor teveel bijwerkingen zorgen. Maar als duidelijk is waar galactine-9 nou precies aan bindt bij kankercellen en welke processen het daar in werking zet om de cel te doden, dan zouden geneesmiddelen kunnen worden ontwikkeld die de werking van galactine-9 nabootsen zónder de bijwerkingen die galactine-9 zelf zou geven.

Relevantie voor de patiënt

Dit is een laboratoriumonderzoek dat uit moet wijzen of deze strategie veilig en effectief toepasbaar kan zijn voor toepassing bij mensen. Als dit onderzoek goede resultaten oplevert, dan kan worden gedacht aan de ontwikkeling van galactine-achtige geneesmiddelen, en de eerste toepassing daarvan in (pre)klinisch onderzoek. Het uiteindelijk doel is om een strategie te ontwikkelen waarmee therapieongevoeligheid van acute myeloïde leukemie effectief kan worden voorkomen.