Verkenning van een nieuwe moleculaire achilleshiel van darmkanker

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

Gepubliceerd op 23 maart 2020

Kanker ontstaat door blijvende veranderingen in het DNA (mutaties). Het is dus belangrijk om de zwakke schakels te vinden in dit ontstaansproces. Dr. Nicolas Leveille is zo’n zwakke schakel op het spoor bij darmkanker.

Lang, niet-coderend RNA

Bij darmkanker komt vaak een specifieke mutatie voor. Deze activeert een reeks moleculaire processen die tot de vorming van tumoren leidt. Deze kettingreactie heet de Wnt-signaleringsroute. Het is dus belangrijk om deze route te blokkeren.

Er zijn aanwijzingen dat de Wnt-route gereguleerd wordt door lange, niet-coderende RNA’s (lncRNA)*. Niet bekend is welke lncRNA’s precies een rol spelen en hoe zij de Wnt-route en (het ontstaan van) darmkanker beïnvloeden. Dat hopen de onderzoekers te achterhalen.

RNA is een ‘gespiegelde kopie’ van DNA. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ‘coderend’ en ‘niet-coderend’ RNA. Coderend RNA bevat informatie die nodig is voor het maken van eiwitten. ‘Niet-coderend’ RNA speelt geen rol bij de eiwitproductie,  maar reguleert wel allerlei processen in (kanker)cellen.

Doel van het onderzoek

Dit project heeft als doel om lncRNAs te vinden die alleen voorkomen bij darmkankerpatiënten. Deze kunnen hopelijk:  

  1. nieuwe aanwijzingen opleveren voor het ontwikkelen van darmkankermedicatie
  2. ontwikkeld worden tot een diagnostisch hulpmiddel om darmkanker (vroeg) op te sporen

Waarom is dit onderzoek nodig?

Darmkanker is wereldwijd één van de meest voorkomende kankersoorten. Als de ziekte vroeg wordt ontdekt, zijn de overlevingskansen goed, maar vaak wordt de diagnose in een laat stadium gesteld. De vooruitzichten zijn dan minder gunstig. De helft van deze patiënten krijgt uitzaaiingen en heeft dan meestal niet lang meer te leven.

Effectievere strategieën om darmkanker vroegtijdig op te sporen en te genezen zijn dus hard nodig.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Het onderzoek bestaat uit meerdere onderdelen:

  1. Identificatie van de lnRNAs die de Wnt-route reguleren.
  2. In kaart brengen van de functies van deze lncRNA's.
  3. Bepalen hoe tumorspecifiek de lncRNA’s zijn: spelen ze uitsluitend een rol in kankercellen of ook in gezond weefsel?
  4. Het beïnvloeden van lncRNA’s om te zien wat voor effect dat heeft op moleculaire processen en (kanker)cellen.

Wat levert dit onderzoek op?

Dit onderzoek levert belangrijke kennis op over lncRNAs, hun rol bij de Wnt-signaleringroute en (het ontstaan van) darmkanker. Dit kan nieuwe aanknopingspunten bieden voor het ontwikkelen van nieuwe behandelingen tegen darmkanker. Ook zijn de lncRNAs mogelijk bruikbaar voor vroege opsporing van darmkanker en monitoring van de ziekte (d.w.z. in de gaten houden of de tumor groeit, krimpt, wegblijft, terugkeert, etc.).