De rol van de glucocorticoid-receptor bij longkanker

Illustratie onderzoekers, artsen en patiënten met de tekst "Dit onderzoek is mogelijk dankzij donaties".

Onderzoekssamenvatting

Gepubliceerd op 14 april 2020

Longkanker is de meest voorkomende type kanker wereldwijd en tevens één van de meest dodelijke tumorsoorten. Hoewel er zeker successen worden geboekt met gerichte behandeling en immunotherapie, zijn er nog flinke stappen te maken om de vooruitzichten voor deze patiëntengroep structureel te verbeteren.

Doel van het onderzoek

Bepalen hoe de glucocorticoid-receptor kankercellen in een winterslaap kan brengen en of er manieren zijn om dit proces met geneesmiddelen na te bootsen bij longkanker.

Waarom is dit onderzoek nodig?

Chemotherapie is nog steeds een van de meest gebruikte behandelingen bij longkanker. Om bijeffecten van de chemo te verzachten en misselijkheid te verminderen, krijgen deze patiënten ook vaak steroïden toegediend, in de vorm van prednison.

Prednison heeft echter óók tal van bijeffecten op het lichaam van de patiënt, waaronder het onderdrukken van het immuunsysteem. Prednison is een bijnierschorshormoon, en activeert een hormoon-bindend eiwit: de glucocorticoid-receptor.

Uit voorwerk van deze onderzoeksgroep blijkt dat deze receptor (een soort antenne) ook aanwezig is in longkankercellen. En dat als de glucocorticoid-receptor in het laboratorium wordt geactiveerd in longkankercellen, de tumorgroei stopt. De kankercellen worden er niet door gedood, maar ze komen in een soort winterslaap terecht.

In dit project willen de onderzoekers deze kennis verder uitbouwen, om aan een nieuwe behandeling voor longkanker te kunnen werken.

Hoe wordt dit onderzoek uitgevoerd?

Een belangrijke vraag die centraal staat in dit project, is hoe deze receptor de celdeling in longkankercellen precies stopt. Een receptor kun je vergelijken met een antenne, die als een soort zendmast signalen doorgeeft waar andere factoren in de cel op reageren.

Het is belangrijk om deze factoren te leren kennen, omdat domweg de receptor activeren niet alleen de longkankercellen in een winterslaap dwingt, maar ook het afweersysteem van de patiënt onderdrukt. En het afweersysteem is juist belangrijk om de tumor aan te pakken, dus dan zou je mogelijkerwijs de positieve werking van receptor-activatie weer opheffen.

Door te ontrafelen hoe dit proces werkt, hopen de onderzoekers een soort ‘shortcut’ te vinden, waarbij ze niet de receptor zelf hoeven te activeren, maar geneesmiddelen vinden die de moleculen of genen verderop in het proces aanpakken. Dan raak je heel specifiek de tumorcellen, maar laat je het afweersysteem van de patiënt met rust.

Wat levert dit onderzoek op?

Bij positieve resultaten kan dit onderzoek de deuren openen naar een nieuwe behandeling voor longkanker.