Bestraling op maat voor kinderen

KWF.nl > Onderzoek > Onderzoeksdatabase > Bestraling op maat voor kinderen

Onderzoekssamenvatting

​Achtergrond

Kinderen met kanker hebben een groter risico dan volwassenen op het ontwikkelen van ernstige late schade na radiotherapie, zoals verstoring van groei en ontwikkeling en een groter risico op tweede tumoren. Dit komt deels door de hogere stralings-gevoeligheid van jong weefsel en deels doordat kinderen na de behandeling vaak nog een heel leven voor zich hebben.
 
Er wordt steeds meer onderzoek gedaan naar manieren om specifieker te bestralen. Tumoren (maar ook gezonde organen) in de buik of achter de borstkas hebben de neiging om te bewegen tijdens de behandeling. Tegenwoordig is het steeds beter mogelijk om rekening te houden met die beweging. Dat gebeurt door een extra marge rondom de tumor te bestralen, de veiligheidsmarge. Op soortgelijke manier worden veiligheidsmarges rondom gezonde organen ingetekend, om deze juist uit de hoge dosis te houden.
 

Doel van het project

De grootte van deze marges is gebaseerd op orgaanbeweging bij volwassenen, maar bij kinderen is daar weinig over bekend. Uit eerste onderzoeken blijkt dat die beweging minder is dan bij volwassenen. Dat geeft aan dat er behoefte is aan kind-specifieke bestralingsmarges. Dat is dan ook het doel van dit project: de orgaanbewegingen in buik en borstkas bij kinderen in kaart brengen. Daarvoor worden 3D-beelden gemaakt tijdens de behandeling gebruikt.
 

Relevantie voor de patiënt

Implementatie van de resultaten uit deze studie moet ertoe leiden dat kinderen beter op maat kunnen worden bestraald: met een hogere dosis op de tumor, een lagere dosis voor het gezonde weefsel. Dat vergroot de kans op genezing en verkleint de kans op schade op latere leeftijd.
 

Voortgang (september 2018)

- De eerste resultaten zijn bekend en gepubliceerd in internationaal vooraanstaande tijdschriften. Voorname bevinding is dat de orgaanbewegingen bij kinderen over het algemeen kleiner zijn dan bij volwassenen, maar dat er verrassend grote individuele uitschieters zijn, zelfs bij kleine kinderen. Dat heeft uiteraard ook gevolgen voor het ontwerpen van het bestralingsplan, dat echt op het individu moet worden toegesneden.
 
- Bij enkele patiënten werd gezien dat het hartvolume tijdens bestraling van de borstkas minder werd. De klinische impact hiervan is vooralsnog onduidelijk.
 
- De hoofdonderzoeker (Arjen Bel) en promovendus (Sophie Huijskens) hebben presentaties verzorgd op diverse internationale congressen. In 2017 heeft Huijskens een prijs gewonnen op het Amsterdams Kindersymposium voor beste presentatie. Zij kreeg bovendien een reisbeurs toegekend voor een studieverblijf in Japan. Daar gaat ze onderzoek doen naar de mogelijkheid van bestralen met deeltjestherapie, een behandeling die nauwkeuriger is dan de huidige bestralingstechnieken. Huijskens zal gaan uitzoeken hoe deze techniek optimaal in kinderen toegepast kan worden door met orgaanbeweging rekening te houden.

 

Select the Component and add.
Close

Projectgegevens

Projectcode: 10113 
Titel: Child-tailored image guided adaptive radiotherapy: because children are not adults. 
Projectleider: prof. dr. Arjan Bel 
Instituut: Amsterdam UMC, locatie AMC 
Startdatum: 1 januari 2017  
Looptijd: 5 jaar
Financiering KWF: €455.015,50