Prof. dr. René Bernards

KWF.nl > Onderzoek > Koningin Wilhelmina Onderzoeksprijs > Prof. dr. René Bernards

Kankerbestrijding moet en kán individualistischer.

Prof. dr. René Bernards, prijswinnaar KWO-prijs 2012

Winnaar KWO-prijs 2012

​KWF Kankerbestrijding heeft de jaarlijkse Koningin Wilhelmina Onderzoeksprijs 2012 van 2 miljoen euro toegekend aan prof. dr. René Bernards. Met de subsidie gaat de hoogleraar Moleculaire Carcinogenese onderzoek doen naar geneesmiddelcombinaties bij de behandeling van kanker. Bernards is tevens hoofd van de afdeling Moleculaire Carcinogenese van het Nederlands Kanker Instituut - Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis.
 

Gepersonaliseerde behandeling

De KWO-winnaar staat bekend om zijn voortrekkersrol op het gebied van de gepersonaliseerde behandeling van kanker. Dit houdt in dat elke kankerpatiënt op basis van de genetische eigenschappen van zijn of haar tumor een persoonlijke behandeling krijgt aangemeten. Volgens Bernards is dat de toekomst. Momenteel worden therapieën hoofdzakelijk afgestemd op de kankersoort, maar die benadering is erg algemeen. Op moleculair niveau zijn namelijk geen 2 kankers gelijk, ook niet binnen hetzelfde orgaan. In zijn ogen heeft het huidige one size fits all-principe zijn beste tijd gehad. De kankerbestrijding moet en kán individualistischer.
 

Doorbraak

Bernards heeft al veel bereikt en loste onlangs nog een oncologisch raadsel op. Hij toonde aan waarom een geneesmiddel dat bij huidtumoren met een bepaalde genetische verandering erg succesvol is, geen enkel effect heeft bij darmtumoren met precies dezelfde verandering. Het bleek dat de darmtumoren via een alternatieve overlevingsroute aan het geneesmiddel ontsnapten. Door deze route met een ander geneesmiddel te blokkeren, werd de behandeling wél effectief. Nog voor het eind van dit jaar zal een studie worden gestart om dit idee in de kliniek verder te testen.
 

Geneesmiddelcombinaties

Het bekroonde KWO-onderzoek, getiteld ‘Finding genetic dependencies in cancer: the missing link in personalized medicine’, gaat dieper in op bovengenoemde ontdekking. Bernards: "Er zijn veel kankergeneesmiddelen ontwikkeld die onverwachts een teleurstellend resultaat gaven. Wij denken dat deze middelen wel degelijk effect kunnen hebben als we ze combineren met een ander geneesmiddel. Vergelijk het met de behandeling van hiv/aids. Die werd ook pas echt succesvol toen combinaties van meerdere geneesmiddelen werden gebruikt."
 
Vergelijk het met de behandeling van hiv/aids. Die werd ook pas echt succesvol toen combinaties van meerdere geneesmiddelen werden gebruikt.
 
De wetenschappers zullen in het laboratorium onderzoeken welke geneesmiddelcombinaties het DNA van de tumor het doeltreffendst kunnen beïnvloeden. Hierbij zal gebruik worden gemaakt van geavanceerde genetische screeningsmethoden die in Bernards’ laboratorium zijn ontwikkeld. Omdat er uitsluitend genen onderzocht worden die met bestaande geneesmiddelen te beïnvloeden zijn, kunnen veelbelovende combinaties al snel in de kliniek worden getest. Bernards verwacht dat daar nog voor het eind van 2013 een begin mee kan worden gemaakt: "Ik werk nauw samen met oncologen die in een vroeg stadium onze bevindingen kunnen toetsen in de klinische praktijk. Het wordt steeds zichtbaarder dat ons fundamentele onderzoek daadwerkelijk ergens toe leidt. Het begint nu echt zijn vruchten af te werpen voor de patiënt."
 

De ontbrekende schakel

In het toonaangevende vakblad Cell werd een commentaar van Bernards gepubliceerd met vrijwel dezelfde titel als zijn onderscheiden KWO-onderzoek. In het artikel pleit hij voor meer onderzoek naar de wisselwerking tussen de verschillende overlevingsroutes van tumoren. Volgens hem is dat de ontbrekende schakel in de gepersonaliseerde behandeling van kanker. Dankzij de KWO-subsidie kan Bernards deze schakel nu verder in kaart brengen. In eerste instantie voor borst-, darm- en longkanker, maar de techniek kan in principe ook op andere kankersoorten worden toegepast. De gepersonaliseerde aanpak van kanker is met recht het levenswerk van prof. Bernards te noemen.  

Select the Component and add.
Close

Beknopt cv Bernards

  • ​Hoofd Moleculaire Carcinogenese aan het NKI (1992-nu)
  • Winnaar Spinozaprijs (2005)
  • Assistant professor Harvard Medical School (1988-1992)
  • Cum laude gepromoveerd in de moleculaire biologie (1984)

Klinkend resultaat

8 april 2016 - René Bernards ontdekt dat het aloude middel vinorelbine werkzaam is tegen een bepaalde vorm van darmkanker.
Lees het persbericht